Ссать духами, кипятком
(Ssat' duhami, kıpyatkom)- Aşırı derecede sevinmek, coşkuyla dolmak, heyecandan yerinde duramamak: Bir olaya veya duruma karşı duyulan yoğun memnuniyet, mutluluk veya heyecanı kaba ve abartılı bir dille ifade etmek.
1. Örnek Cümle:- Когда она узнала о победе в лотерее, то так ссала кипятком от радости, что чуть не упала. [kag-da a-na uz-na-la a pa-be-de v la-te-re-e, to tak s-sa-la kip-yat-kom at ra-das-ti, şto çut' ni u-pa-la]
- Piyangoyu kazandığını öğrendiğinde sevinçten o kadar kaynar su işedi ki (coşkuyla yerinde duramadı ki) neredeyse düşecekti.
2. Örnek Cümle:- Ты что, ссёшь духами из-за этой ерунды? Расслабься! [tı şto, s-syoeş du-ha-mi iz-za e-toy ye-run-dı? ras-slap'-sya!]
- Sen ne, bu saçmalık yüzünden mi parfüm işiyorsun (aşırı seviniyorsun)? Rahatla!
- Parfüm işemek
- Kaynar su işemek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Ссать духами, кипятком
Latin Transkripsiyonu: Ssat' duhami, kıpyatkom
Okunuşu ve Vurgu: [s-sat' du-ha-mi, kip-yat-kom]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu ifade, Rusçada kaba anlamda 'işemek' fiili olan ссать [s-sat'] ile 'parfümlerle' anlamına gelen духами [du-ha-mi] ve 'kaynar suyla' anlamına gelen кипятком [kip-yat-kom] kelimelerinin enstrümental hallerinin birleşiminden oluşur. İfadenin birebir çevirisi "parfüm işemek" veya "kaynar su işemek" şeklindedir. Argo dilinde bu absürt ve kaba birleşim, kişinin duyduğu aşırı sevinci, coşkuyu veya heyecanı vurgulamak için kullanılır. Ссать [s-sat'] fiilinin kullanımı, ifadenin müstehcen ve abartılı doğasını pekiştirir. Духи [du-hi] (parfüm/ruhlar) ve кипяток [kip-ya-tok] (kaynar su) gibi genellikle değerli veya belirgin niteliklere sahip maddelerin, fizyolojik ve kaba bir eylemle ilişkilendirilmesi, mizahi ve şok edici bir etki yaratır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
"Ссать духами" ve "ссать кипятком" ifadeleri, Rus argosunda ve halk dilinde aşırı derecede sevinmek, coşkuyla dolmak, heyecandan yerinde duramamak anlamlarında kullanılır. Bu deyimler, kişinin o kadar sevinçli ve heyecanlı olduğunu anlatır ki, fizyolojik olarak kontrolünü kaybedip adeta parfüm ya da kaynar su işeyecek kadar abartılı bir tepki verdiği imajını çizer. Ссать кипятком [s-sat' kip-yat-kom] daha yaygın ve bilinen bir argo ifadesiyken, ссать духами [s-sat' du-ha-mi] ise daha da abartılı, ironik veya şaşırtıcı bir sevinç düzeyini belirtmek için kullanılan bir varyanttır. Parfümün değerli ve hoş kokulu bir madde olması, bunun idrarla ilişkilendirilmesini daha da absürt hale getirir ve ifadenin abartılı mizahını artırır.
Bu tür abartılı ve müstehcen imgeler, Rus dilindeki ekspresif frazeolojinin [ek-spres-siv-nıy fra-ze-a-lo-gi-i] önemli bir parçasıdır. Levin (1986), Rusçadaki müstehcen ifadelerin [aps-tse-nıh vı-ra-je-niy] pragmatik işlevlerini incelemiştir. Bu ifadeler, toplumsal normlara bir tür meydan okuma, içsel bir rahatlama aracı veya güçlü bir duygunun dışavurumu olarak işlev görebilir. Mokienko ve Nikitina (2000), bu tür argotik ifadelerin [ar-go-tik ih vı-ra-je-niy] halk dilindeki yerini ve jargondaki yaygınlığını ele almıştır. İfadelerin kökeni tam olarak belirsiz olsa da, abartılı tepkileri mizahi ve kaba bir dille ifade etme geleneği Rus halk kültüründe yaygındır. Sannikov (1999) "Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili" adlı eserinde, bu tür dil oyunlarının [ya-zı-ka-vıh igr] ironi ve alaycılık oluşturmadaki rolünü vurgular. Bu ifadeler, genellikle beklenmedik bir duruma verilen aşırı tepkiyi veya birinin duyduğu derin memnuniyeti, adeta iç organlarının bile buna tepki verdiği imajıyla anlatır.
4. KAYNAKÇA
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
- Uspensky, B. A. (1994). Мифологический аспект русской экспрессивной фразеологии (Rus Ekspresif Frazeolojisinin Mitolojik Boyutu).