Спиздякивать
(Spizdyakivat)- Kaba ve aşağılayıcı bir şekilde çalmak, yürütmek, aşırmak: Genellikle değersiz, önemsiz veya çalınması kolay şeyleri, küçümseyerek ve hor görerek çalmak eylemini ifade eden, oldukça ağır küfürlü bir fiil.
1. Örnek Cümle:- Кто спиздячил мои сигареты? [kto spi-zdya-çil may-i si-ga-re-tı?]
- Sigaralarımı kim çalmış lan/yürütmüş?
2. Örnek Cümle:- Не спиздячивай чужое, а то получишь по шее. [nye spi-zdya-çi-vay çu-jo-ye, a to pa-lu-çiş pa şey-e]
- Başkasının malını çalma, yoksa dayak yersin.
3. Örnek Cümle:- Да он постоянно спиздячивает у нас всякую мелочь, типа ручек и зажигалок. [da on pas-ta-yan-na spi-zdya-çi-vayet u nas fsya-ku-yu me-loç, ti-pa ru-çek i za-ji-ga-lak]
- O bizden sürekli kalem, çakmak gibi ıvır zıvır çalıyor.
- Çalmak, yürütmek (ağır küfürlü bir tonda)
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Спиздякивать
Latin Transkripsiyonu: Spizdyakivat
Okunuşu ve Vurgu: [spi-zdya-ki-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Спиздякивать fiili, Rusçanın en ağır ve müstehcen küfür köklerinden biri olan пизд- [pizd-] kökünden türemiştir. Bu kök, kadın cinsel organı anlamına gelen пизда [piz-da] kelimesinden gelir ve dilbilimsel olarak çok çeşitli, genellikle olumsuz ve aşırı derecede kaba anlamlar (çalmak, dövmek, yalan söylemek, saçmalamak gibi) taşıyan fiillerin türemesine kaynaklık etmiştir. Fiilin başındaki с- [s-] ön eki, eylemin tamamlanmışlığını veya yönünü vurgularken, -як- (-yaka-) eki argo ve kaba dilde sıkça kullanılan, pejoratif bir çağrışım katabilen bir ektir. -ивать [i-vat'] son eki ise eylemin sürekliliğini, tekrarını veya alışkanlık halini (imperfektif aspekt) belirtir. Dolayısıyla, kelimenin temel anlamı "kaba ve aşağılayıcı bir şekilde çalmak"tır. Vasmer'in etimolojik çalışmalarında bu kökün Proto-Slavca'ya kadar uzanan izleri bulunsa da, modern Rusçadaki bu spesifik türevi ve argo kullanımı özellikle Plutser-Sarno'nun müstehcen kelimeler üzerine yaptığı derinlemesine analizlerde detaylandırılmıştır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Спиздякивать, Rus dilinde "çalmak" eylemini ifade eden standart fiillerden (örneğin украсть [u-krast'] veya своровать [sva-ra-vat']) çok daha kaba, aşağılayıcı ve küçümseyici bir tondadır. Bu kelime, genellikle sokak argosunda, hapishane jargonunda (феня [fe-nya]) ve genel olarak yeraltı dünyası ortamlarında sıkça kullanılır. Elistratov ve Mokienko & Nikitina gibi argoyu inceleyen sözlükler, bu türden türevlerin gündelik hayatta daha ziyade küçük çaplı hırsızlıkları, değersiz veya kolayca aşıırılabilecek eşyaların çalınmasını anlatmak için kullanıldığını belirtir. Kelime, sadece hırsızlık eylemini değil, aynı zamanda bu eylemi gerçekleştiren kişiye veya çalınan şeye yönelik derin bir hor görme veya umursamazlık hissini de içerir. Kullanıldığı bağlama göre, hırsızlık yapılan nesnenin değersizliğini veya eylemin "adi"liğini vurgular. Bu fiil, konuşucunun öfkesini, kızgınlığını veya durumu küçümsemesini ifade etmek için tercih edilir ve normal sosyal ortamlarda kullanılması son derece uygunsuz kabul edilir. 20. yüzyılın sonlarında ve Post-Sovyet döneminde Rusçanın daha serbest hale gelmesiyle birlikte, bu türden ağır küfürlü kelimelerin günlük dilde kullanım sıklığı artmıştır, ancak hala çok yüksek bir kaba dil eşiğine sahiptir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).