Спичуживать
(Spiçujivat')- Çalmak, aşırmak, araklamak: Genellikle küçük çaplı, önemsiz görülen şeyleri veya dikkat çekmeden bir şeyi zimmetine geçirmek.
1. Örnek Cümle:- Кто-то опять спичужил моё зарядное устройство с рабочего стола. [kto-ta a-pyat' spi-çu-jil ma-yo za-ryad-na-ye us-troy-stva s ra-bo-çe-va sta-la]
- Birisi yine şarj aletimi çalışma masasından araklamış.
2. Örnek Cümle:- Он постоянно спичуживает ручки из офиса. [on pas-ta-yan-na spi-çu-ji-va-yet ruç-ki iz o-fi-sa]
- O sürekli ofisten kalem yürütüyor.
3. Örnek Cümle:- Эй, не спичуживай конфеты со стола, они для гостей! [ey, nye spi-çu-ji-vay kan-fe-tı sa sta-la, a-ni dlya gas-tey!]
- Hey, masadan şekerleri aşırma, onlar misafirler için!
- Aşırmak, araklamak, yürütmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: СПИЧУЖИВАТЬ
Latin Transkripsiyonu: Spiçujivat'
Okunuşu ve Vurgu: [spi-çu-ji-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Fiilin kökeni üzerine farklı görüşler bulunsa da, genel kabul gören yaklaşımlara göre, bu kelime Rusçada "çalmak", "aşırmak" anlamına gelen yaygın fiil "воровать" [va-ra-vat'] veya onun önekli versiyonu "своровывать" [sva-ro-vy-vat'] fiilinin kaba, argo veya halk dilinde kullanılan bir çeşitlemesidir. Kelimenin yapısı itibarıyla, "пичуга" [pi-çu-ga] (küçük kuş, kuşçuk) kelimesiyle fonetik bir benzerlik taşıdığı düşünülmektedir. Bu benzerlik, kelimenin "bir kuş gibi hızlıca, fark ettirmeden küçük şeyleri aşırmak" anlamını ima eden mizahi veya alaycı bir çağrışım yaratmış olabilir. Bir diğer olasılık ise, daha kaba bir küfür kökünden türeyen "спиздить" [spiz-dit'] fiilinin (çalmak, araklamak) fonetik olarak yumuşatılmış, değiştirilmiş veya örtmeceli bir versiyonu olmasıdır. Ancak, "спичуживать" [spi-çu-ji-vat'] kelimesinin daha çok küçük çaplı ve ustaca hırsızlıkları ifade etmede kullanılması, "пичуга" [pi-çu-ga] bağlantısını daha güçlü kılmaktadır. Kelime, sözlü dilde yaygınlaşmış ve zamanla bağımsız bir argo birimi haline gelmiştir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
"Спичуживать" [spi-çu-ji-vat'] fiili, Rus argosunda ve kaba halk dilinde "çalmak", "aşırmak" veya "fark ettirmeden bir şeyi alıp götürmek" anlamlarında kullanılır. Kelime, genellikle büyük çaplı, organize suçları değil, daha çok küçük hırsızlıkları, göz göre göre yapılan ama önemsiz görülen aşırmaları veya bir şeyin sahibinin haberi olmadan ortadan kaybolmasını tanımlamak için tercih edilir. Bu bağlamda, bir ofisten kırtasiye malzemesi "aşırmak", bir inşaat sahasından küçük bir malzeme "çalmak" veya bir dükkandan ufak tefek bir eşyayı "cebe indirmek" gibi durumlar için kullanılabilir. Kelimenin taşıdığı bu nüans, eylemin ciddiyetini azaltan, hatta yer yer mizahi bir tona bürüyen bir karakter sergiler. Bu tür kelimeler, Sovyetler Birliği dönemindeki kıtlık zamanlarında veya ekonomik zorlukların yaşandığı dönemlerde, insanların hayatta kalmak veya küçük ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla başvurduğu küçük çaplı hırsızlık eylemlerini meşrulaştırma veya hafifletme eğilimiyle de ilişkilendirilebilir. Post-Sovyet döneminde ise, resmi kurallara uymayan, sistemi manipüle eden veya kişisel çıkar sağlamak için küçük ihlaller yapan davranışları tanımlamak için de kullanılmıştır. Bu kelime, ağır küfürler arasında yer almamakla birlikte, konuşanın kaba veya alaycı bir üslup benimsediğini gösterir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
