1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Сопло
Latin Transkripsiyonu: Soplo
Okunuşu ve Vurgu: [sap-lo]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Rusça standart dilde сопло [sap-lo] kelimesi 'meme, ağızlık, lüle, püskürtme ucu' anlamlarına gelir. Kökeni Proto-Slavca *sopъlo kelimesine dayanır ve 'üflemek, tıslamak' anlamına gelen *sopěti fiili ile ilişkilidir (Vasmer, 1986). Argo ve küfür jargonundaki 'anal delik, göt' anlamı, kelimenin standart anlamındaki 'bir açıklık veya delik' çağrışımından kaynaklanan metonimik (ad aktarması) veya metaforik bir genişlemedir. Birçok dilde olduğu gibi Rusçada da nötr veya teknik terimler, insan vücudunun tabu veya kaba olarak görülen kısımlarını tanımlamak için argo bir şekilde yeniden yorumlanabilir.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

Сопло [sap-lo] kelimesinin argo kullanımı, özellikle 'anal delik' veya 'göt' anlamında, Rus dilindeki birçok kelimenin fiziksel veya işlevsel bir benzerlik yoluyla küfür veya argo karşılıklar kazanması fenomeninin bir örneğidir. Kelimenin standart anlamındaki 'bir akışın veya gazın çıktığı dar açıklık' ile insan vücudundaki anal açıklık arasındaki işlevsel benzerlik, bu argo anlamın ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır. Bu tür kullanımlar, dildeki tabu kelimelerden kaçınma, onları dolaylı yoldan ifade etme veya alaycı bir dil oyunu yaratma eğiliminin bir parçasıdır (Levin, 1986; Zemskaya, 1996). Сопло [sap-lo] kelimesi, doğrudan ve daha kaba eşanlamlıları olan жопа [jo-pa] veya анус [a-nus] yerine kullanıldığında, bazen daha az direkt ama yine de kaba bir ifade biçimi sunar. Rus argosunda, özellikle erkekler arasındaki samimi veya kaba sohbetlerde, bu tür 'mekanik' terimlerin anatomik göndermeler için kullanılması yaygındır ve konuşmacının küfürlü bir ifade kullanma niyetini güçlendirir (Elistratov, 2000; Plutser-Sarno, 2005). Bu kelime, genel argo içinde yer almakla birlikte, diğer bazı küfür köklerine göre daha az yoğun bir hakaret barındırabilirken, bağlama göre oldukça aşağılayıcı da olabilir. Konuşma dilinde birinin anal bölgesine veya genel olarak arkasına gönderme yapmak için kullanılır.

4. KAYNAKÇA

• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
• Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
• Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
• Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).