Смондить
(Smondit')- Çalmak, aşırmak, yürütmek : Küçük çaplı veya gizlice bir şeyi almak, sahiplenmek.
1. Örnek Cümle:- Кто-то смондил мою ручку с рабочего стола. [kto-ta sman-dil mayu ruç-ku s ra-bo-çe-va sta-la]
- Birisi çalışma masamdan kalemimi yürütmüş.
2. Örnek Cümle:- Он смог смондить бутылку водки из магазина, пока никто не видел. [on smog sman-dit' bu-tıl-ku vot-ki iz ma-ga-zi-na, pa-ka nik-to ni vi-del]
- Kimse görmeden marketten bir şişe votka aşırmayı başardı.
3. Örnek Cümle:- Давай попробуем смондить пару яблок из соседского сада. [da-vay pa-prob-uyem sman-dit' pa-ru yap-lak iz sa-set-ska-va sa-da]
- Hadi komşunun bahçesinden birkaç elma aşırmaya çalışalım.
- Çalmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Смондить
Latin Transkripsiyonu: Smondit'
Okunuşu ve Vurgu: [sman-dit']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
«Смондить» kelimesi, Rus argosuna ve gündelik konuşma diline ait, “çalmak” fiilini ifade eden gayri resmi bir fiildir. Klasik Rusça etimoloji sözlüklerinde derin Proto-Slav kökenleri belirtilmez; bu durum kelimenin nispeten daha yakın dönemlerde, özellikle suç dünyasının jargonu olan феня [fe-nya] içinde veya genel halk ağzında ekspresif bir varyant olarak ortaya çıktığını düşündürmektedir. Bu tür kelimeler genellikle var olan standart fiillerin (örneğin «украсть» [uk-rast'] – çalmak) argo bağlamında daha renkli, vurgulu veya küçümseyici bir tonda yeniden ifade edilmesiyle türetilir. Kökün tam oluşum mekanizması belirsiz olsa da, «смондить» fiilinin «стырить» [stı-rit'] veya «спереть» [sper-yet'] gibi diğer argo eş anlamlıları ile benzer bir işlev gördüğü kabul edilir ve genellikle küçük, hızlı veya gözden kaçırılarak yapılan hırsızlık eylemlerini ima eder.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Смондить» fiili, Rus dilindeki argo ve halk ağzında oldukça yaygın bir kullanıma sahiptir. Temel olarak bir şeyi gizlice, çabucak veya kurnazca çalmak, aşırmak veya ele geçirmek anlamlarına gelir. Bu kelime, nötr «украсть» [uk-rast'] fiiline kıyasla daha küçümseyici, alaycı veya daha samimi, sokakvari bir tona sahiptir. Özellikle küçük hırsızlıklar, 'aşırma' tabir edilen eylemler veya bir şeyi fark ettirmeden sahiplenme durumlarında tercih edilir.
Kriminal argoda ve hapishane kültüründe, yani феня [fe-nya] argosunda, bu tür fiiller, suç eylemlerini sıradanlaştırmak, hafifletmek ya da belirli bir yeraltı kimliğine aidiyeti vurgulamak için kullanılır. Chalidze'nin «Criminal Russia» (1977) adlı eserinde belirttiği gibi, Sovyetler dönemindeki kıtlık ve baskıcı yaşam koşulları, küçük çaplı hırsızlıkları ve 'ele geçirme' eylemlerini yaygınlaştırmış, bu da dile yansıyan yeni argo kelimelerin türemesine neden olmuştur. «Смондить» fiili, genellikle mağdurun çok da büyük bir zarara uğramadığı, daha çok bir 'eşya yürütme' şeklinde algılanan durumları tanımlar.
Günümüzde de bu kelime, gençlik argosunda ve gayri resmi günlük konuşmalarda, bir şeyi yasal olmayan yollarla elde etme durumunu ifade etmek için kullanılmaya devam etmektedir. Kelimenin kullanımı, eylemin ciddiyetini azaltma veya olayı hafif bir dille anlatma eğilimini gösterir. «Смондить» fiili, Plutser-Sarno'nun «Большой словарь русского мата» (2005) ve Elistratov'un «Словарь русского арго» (2000) gibi argoyu inceleyen kapsamlı sözlüklerde yer alarak, Rus dilinin alt kültürlerindeki zenginliğini ve dinamik yapısını gözler önüne sermektedir.
4. KAYNAKÇA
- Chalidze, V. (1977). Criminal Russia: Essays on Crime on the Soviet Union. Random House.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.