Смех-смехом, а пизда кверху мехом
(Smeh-smehom, a pizda kverhu mehom)- Şaka/gülme bir yana, asıl gerçek/mesele kaba, materyalist veya cinseldir: Bir konuyu yüzeysel sohbetlerden veya şakalardan ayırıp, temel, çoğu zaman tatsız, müstehcen veya çıplak gerçeğe odaklanmak için kullanılır. Ortamdaki neşe veya ciddiyetsizlik ne olursa olsun, bir durumun temel ve kaçınılmaz gerçekliğinin değişmediğini ifade eder.
- 1. Örnek Cümle:
- Смех-смехом, а пизда кверху мехом, не забывай, что за это ещё платить надо. [smyekh-smye-ham, a piz-da kvyer-hu mye-ham, nye za-ba-vay, şto za e-ta yi-şo pla-tit' na-da.]
- Şaka bir yana, amcık kürkü yukarıda, unutma ki bunun bedelini ödemen gerekecek.
- 2. Örnek Cümle:
- Они тут смеются, а смех-смехом, а пизда кверху мехом – ситуация-то серьёзная. [a-ni tut smye-yu-tsa, a smyekh-smye-ham, a piz-da kvyer-hu mye-ham – si-tu-a-tsiya-ta syer'-yoz-naya.]
- Bunlar burada gülüşüyorlar, ama şaka bir yana, amcık kürkü yukarıda – durum ciddi.
- Gülme gülmekle, ama amcık kürkü yukarıya
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Смех-смехом, а пизда кверху мехом
Latin Transkripsiyonu: Smeh-smehom, a pizda kverhu mehom
Okunuşu ve Vurgu: [smyekh-smye-ham, a piz-da kvyer-hu mye-ham]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu atasözü/deyim, çeşitli kelimelerin birleşiminden oluşur. İlk olarak 'gülme' anlamına gelen смех [smyekh] kelimesi ve onun enstrümantal hali olan смехом [smye-ham] ('gülerek, gülünç bir şekilde' veya 'gülme bir yana') bulunur. Bağlayıcı 'ama, fakat' anlamına gelen а [a] kelimesi ile devam eder. Ardından kadın cinsel organı anlamına gelen ve Rusça küfür jargonunun dört ana kökünden biri olan пизда [piz-da] kelimesi gelir. Son olarak 'yukarı doğru' anlamına gelen кверху [kvyer-hu] ve 'kürk, post' anlamına gelen мех [mye-h] kelimesinin enstrümantal hali olan мехом [mye-ham] ('kürk tarafıyla') yer alır. Kelime öbeği, 'Gülme gülmeyle, ama amcık kürkü yukarıya doğru' şeklinde birebir çevrilebilir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Bu argo atasözü, Rus kültüründe yüzeysel neşeyi, şakaları veya hoşgörüleri bir kenara bırakıp, bir durumun altında yatan kaba, çıplak veya çoğu zaman cinsel gerçekliği vurgulamak için kullanılır. Toplumun ikiyüzlülüğünü, sahte nezaketini veya durumu olduğundan daha iyi gösterme çabasını alaycı bir şekilde reddeder. İfadenin gücü, doğrudan ve sansürsüz bir şekilde 'amcık' kelimesini kullanmasından gelir ki bu, sıradan diyaloglarda kabul edilemez bir seviyede kaba bulunur. Plutser-Sarno'nun büyük küfür sözlüğü, bu tür ifadelerin Rus dilindeki yapısal anatomisini ve anlamsal gücünü detaylandırır. Deyim, bir konuyu şakadan uzaklaştırıp 'asıl meseleye' getirmek, bir tartışmanın temel ve kaçınılmaz yönünü ortaya koymak veya genel olarak hayatın acımasız ve bazen müstehcen gerçekliğini ifade etmek için kullanılır. Sosyolojik açıdan bakıldığında, bu tür ifadeler, zorlu yaşam koşulları ve toplumsal baskılar altında gelişen bir tür 'kaba realizmi' yansıtır. Zemskaya'nın çalışmalarında vurguladığı gibi, 20. yüzyılın sonundaki dilsel değişimler, bu tür ifadelerin hala güçlü birer sosyokültürel araç olarak kalmasını sağlamıştır.