Смандюкаться
(Smandyukat'sya)- Gizlice anlaşmak, komplo kurmak: Genellikle kötü niyetle veya hilekar bir amaçla bir plan üzerinde gizlice mutabık kalmak, iş birliği yapmak.
1. Örnek Cümle:- Они смандюкались, чтобы обмануть начальника. [a-ni smandyu-kal'-sya, şto-by ab-ma-nut' na-çal'-ni-ka]
- Amiri kandırmak için anlaştılar.
2. Örnek Cümle:- Не успел я выйти, как они уже смандюкались против меня. [ni us-pel ya vy-ti, kak a-ni u-je smandyu-kal'-sya pro-tiv mi-nya]
- Ben dışarı çıkar çıkmaz bana karşı anlaşmışlardı bile.
- Bir konuda gizli bir mutabakata varmak, söz birliği etmek: Özellikle resmi olmayan veya yeraltı bağlamında, ortak bir hareket tarzı belirlemek.
1. Örnek Cümle:- Все свидетели смандюкались и дали одни и те же показания. [fse svi-de-te-li smandyu-kal'-sya i da-li ad-ni i te je pa-ka-za-ni-ya]
- Tüm tanıklar anlaştılar ve aynı ifadeyi verdiler.
- Anlaşmak, sözleşmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Смандюкаться
Latin Transkripsiyonu: Smandyukat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [sman-dyu-kat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
«Смандюкаться» kelimesi, Rus argosuna özgü bir yapıya sahiptir ve standart Rusça sözlüklerde doğrudan bir kökeni bulunmamaktadır. Genellikle informel ve kaba bir ton taşır. Kelimenin kökeni, halk dilinde ve argoda “boşboğazlık etmek, laklak etmek, aldatmak, yalan söylemek” anlamlarına gelebilen «мандить» [man-dit'] fiili veya “dedikodu, boş lakırdı” anlamına gelen «мандёж» [man-dyoj] kelimesiyle ilişkilendirilebilir. Bu kök, konuşmada genellikle olumsuz bir çağrışım taşır. Fiilin başındaki «с-» [s-] ön eki eylemin tamamlanmışlığını veya birden fazla kişinin birlikte yaptığını, «-каться» [-kat'sya] fiil son eki ise eylemin refleksif veya karşılıklı olduğunu ifade eder. Bu birleşim, kelimeye “gizlice anlaşıp bir işe kalkışmak” veya “kötü niyetle birleşmek” gibi olumsuz bir çağrışım katmaktadır. Kelimenin temelinde, standart dildeki «сговориться» [sga-va-rit'-sya] (anlaşmak, sözleşmek) fiiline argo ve kaba bir alternatif sunma eğilimi yatar.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Смандюкаться» kelimesi, özellikle Rus yeraltı dünyası jargonu olan феня [fe-nya] ve genel sokak argosunda yaygın olarak kullanılan bir ifadedir. Bu tür kelimeler, standart dilin resmiyetinden uzaklaşarak, konuşmacının olaylara ve kişilere karşı alaycı, küçümseyici veya eleştirel tutumunu ifade etmesini sağlar. «Сговориться» fiilinin daha kaba ve aşağılayıcı bir karşılığı olarak işlev görür. Genellikle, bir plan veya eylem üzerinde gizlice anlaşan, komplo kuran veya başkalarına karşı kötü niyetle birleşen kişiler için kullanılır. Anlaşmanın doğasında bir tür gizlilik, hilekarlık veya çıkar ilişkisi olduğu ima edilir. Bu bağlamda, siyasetten günlük hayattaki küçük entrikalara kadar geniş bir kullanım alanı bulur. Post-Sovyet dönemde, toplumsal güvensizliğin ve sisteme karşı duyulan eleştirel bakış açısının bir yansıması olarak, bu tür jargon kelimeleri daha da yaygınlaşmıştır (Zemskaya, 1996). Kelime, konuşmacının ifadeye kattığı duygusal yoğunlukla, söylenen “anlaşmanın” meşruiyetini sorgular ve onu “kirli” veya “uygunsuz” gösterir. Mokienko ve Nikitina (2000) tarafından belirtildiği üzere, jargon kelimeler genellikle sosyal grupların iç bağlarını güçlendirirken, dışarıdakilere karşı bir bariyer oluşturur. «Смандюкаться» da bu işlevi gören, içeriden olana “bizden biri” mesajı veren, dışarıdan olana ise “bizi anlamıyor” iması taşıyan bir kelimedir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).