Смандёхиваться
(Smandyohivatsya)- Kirli/yasa dışı bir iş için gizlice anlaşmak, komplo kurmak, ayarlamak, rüşvetle iş bağlamak: Genellikle olumsuz bir bağlamda, hileli veya ahlaksız amaçlarla bir araya gelmek, işbirliği yapmak.
1. Örnek Cümle:- Давай не будем смандёхиваться с этими жуликами. [da-vay ne bu-dem sman-d**yo**-hi-vat-sya s e-ti-mi ju-li-ka-mi.]
- Gel bu dolandırıcılarla işbirliği yapmayalım.
2. Örnek Cümle:- Они, кажется, смандёхиваются за спинами. [a-ni, ka-jit-sya, sman-d**yo**-hi-va-yut-sya za spi-na-mi.]
- Galiba arkadan iş çeviriyorlar/gizlice anlaşıyorlar.
- Gizlice anlaşmak
- Komplo kurmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Смандёхиваться
Latin Transkripsiyonu: Smandyohivatsya
Okunuşu ve Vurgu: [sman-d**yo**-hi-vat-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Смандёхиваться [sman-d**yo**-hi-vat-sya] fiili, Rusçadaki oldukça kaba ve müstehcen bir kök olan манда [man-da] (kadın cinsel organı) kelimesinden türemiştir. Bu kök, müstehcen anlamıyla birçok argo kelimenin ve ifadenin temelini oluşturur. Fiilin yapısı incelendiğinde; с- ön eki birleşme veya tamamlama anlamı katarken, -ёхивать/-ивать son eki eylemin sürekliliğini veya alışkanlığını ifade eder ve sıklıkla argo dilde pejoratif (aşağılayıcı) bir nüans taşır. -ся dönüşlü çatı eki ise eylemin özneler arasında gerçekleştiğini veya öznenin kendi kendine yaptığını belirtir. Dolayısıyla kelime, kaba ve alaycı bir tonda "gizlice anlaşmak", "işbirliği yapmak" veya "komplo kurmak" anlamlarına gelir. Bu tür kelimelerin etimolojik kökenleri, standart sözlüklerde nadiren açıkça belirtilirken, Plutser-Sarno (2005) gibi ağır küfür sözlükleri bu tür müstehcen köklerin yapısal anatomisini detaylıca incelemektedir. Elistratov (2000) ve Mokienko & Nikitina (2000) da benzer argo oluşumlarına dikkat çekmektedir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Смандёхиваться [sman-d**yo**-hi-vat-sya] kelimesi, temel anlamı olan "сговариваться" (anlaşmak, işbirliği yapmak) fiilinin argo ve kaba bir karşılığıdır. Ancak, içerdiği müstehcen kök манда [man-da] nedeniyle, bu anlaşmanın gizli, kurnazca, dürüst olmayan veya yasa dışı bir amaca hizmet ettiğini ima eden güçlü bir olumsuz çağrışım taşır. Rus argo dünyasında, özellikle hapishane jargonu феня [fe-nya] içinde ve genel sokak dilinde, sıklıkla bir işin arkasından dolap çevrildiğini, birilerinin kirli işler için gizlice bir araya geldiğini veya rüşvet gibi gayrimeşru yollarla bir şeylerin ayarlandığını ifade etmek için kullanılır. Bu tür kelimeler, otoriteye karşı bir reddediş veya toplumsal düzenlemelere duyulan güvensizliği ifade etmenin bir yolu olarak Levin (1986) ve Zemskaya (1996) tarafından incelenen dil oyunları ve pragmatik analizlerle örtüşür. Halk arasında, özellikle de bürokratik süreçlerde veya ticarette dönen hileli işleri, yolsuzlukları veya adaletsiz anlaşmaları alaycı ve aşağılayıcı bir dille eleştirmek için kullanılır. Kelimenin kullanımı, anlaşmanın sadece gizli olmaktan öte, aynı zamanda ahlaki olarak da sorunlu olduğunu vurgular. Sannikov (1999) tarafından ele alınan dil oyunları ve argo ifadelerin toplumsal ironi yaratma mekanizmaları bu kelimenin kullanım bağlamını destekler niteliktedir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcel İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).