Шельма
(Shel'ma)- Hilekar, Kurnaz, Düzenbaz (Olumlu/Nötrden Hafif Olumsuza): Zeki, aldatıcı yollarla başkalarını atlatan, kurnazca iş çeviren kişi. Bazen hayranlık uyandıran bir zeka ile, bazen de sadece yaramazlık yapan kişilere denir.
1. Örnek Cümle:- Эх ты, шельма! Опять всех обвёл вокруг пальца. [eh tı, şél'-ma! apéet' vséh abvyól vakrúk pál'tsa.]
- Vay seni kurnaz! Yine herkesi parmağında oynattın.
2. Örnek Cümle:- Мальчишка, конечно, шельма, но до чего же смышлёный! [malçíşka, kanéşna, şél'-ma, no da çivó je smışlónıy!]
- Çocuk tabii ki yaramaz bir kerata, ama ne kadar da zeki!
- Dolandırıcı, Sahtekar, Alçak (Daha Olumsuz/Kriminal Anlamda): Kötü niyetli, insanları kandırarak veya zarara uğratarak çıkar sağlayan kişi. Verilen tanımda yer alan "мошенник" (dolandırıcı) ve "отъявленный негодяй" (namlı alçak) gibi daha sert anlamları da kapsar.
1. Örnek Cümle:- Эта шельма обманула старушку на все её сбережения. [éta şél'-ma abmanúla starúşku na vsé yeyó zbirejényiya.]
- Bu dolandırıcı yaşlı kadının tüm birikimlerini çarptı.
- Kurnaz / Hilekar / Düzenbaz
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Шельма
Latin Transkripsiyonu: Shel'ma
Okunuşu ve Vurgu: [şél'-ma]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Rusçaya Almanca kökenli "Schelm" kelimesinden geçmiştir. "Schelm" kelimesi Almancada "hilekar, kurnaz, yaramaz" anlamlarına gelir ve tarihi boyunca "dolandırıcı, düzenbaz, maskara" gibi çeşitli anlamlarda kullanılmıştır. Rusçada da benzer şekilde kurnaz, zeki ama aynı zamanda aldatıcı ve düzenbaz kişileri tanımlamak için benimsenmiştir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
"Шельма" kelimesi, Sosyal kategoride, zihinsel kurnazlık ve aldatıcılık yoluyla başkalarını manipüle eden veya atlatan kişileri tanımlar. Bu terim, kişinin fiziksel gücünden ziyade zekasını ve becerikliliğini kullanarak hedefine ulaşmasını ifade eder. Kullanıldığı bağlama göre hem hafif mizahi bir yaramazlığı (örneğin zeki bir çocuğu tanımlarken) hem de ciddi bir dolandırıcılığı veya sahtekarlığı (kötü niyetli bir düzenbazı tanımlarken) ifade edebilir. Rus halk hikayelerinde ve edebiyatında sıkça rastlanan kurnaz ve zeki karakter tiplemelerine paralel bir figürü temsil eder. Modern Rus argosunda ise, yasaları veya kuralları kendi lehine esneten, ancak bunu zekice yapan kişilere yönelik bir eleştiri veya tanımlama aracı olarak işlev görür. Genellikle kişinin eylemlerinin sonucu olarak değil, eylemlerin gerçekleştirilme biçimi, yani zeka ve kurnazlık üzerinden bir değerlendirme yapar.