1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Садизм
Latin Transkripsiyonu: Sadizm
Okunuşu ve Vurgu: [sa-dizm]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Kelime, Fransız yazar Marquis de Sade (Donatien Alphonse François de Sade, 1740–1814) adından türetilmiştir. De Sade'ın romanları, acı çektirme yoluyla cinsel haz almayı içeren eylemleri tasvir etmiş ve bu kavramın adını oluşturmuştur. Rus diline muhtemelen tıbbi veya psikolojik literatür aracılığıyla, Fransızca «sadisme» kelimesinden doğrudan bir alıntı olarak girmiş ve ardından daha geniş bir kullanıma, argo dahil, yayılmıştır. Vasmer'in etimolojik sözlüğü de kelimenin kökenini bu şekilde belirtmektedir.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

«Садизм» [sa-dizm] kelimesi, verilen tanımında cinsel bir sapkınlık olarak belirtilse de, Rusçada, tıpkı Türkçedeki karşılığı gibi, daha geniş ve cinsel olmayan bir anlamda da yaygın olarak kullanılır. Bu bağlamda, başkalarına acı, ıstırap veya aşağılama çektirmekten zevk alma durumunu ifade eder. Fiziksel acı çektirmenin yanı sıra psikolojik zulüm için de kullanılabilir. Rus argosunda ve günlük konuşmada, aşırı derecede zalimce bir eylemi veya başkasının talihsizliğinden veya acısından zevk almayı tanımlamak için kullanılır. Bu kullanım, sadece cinsel bağlamın ötesinde, genel bir gaddarlık veya kötü niyetli keyif alma durumunu vurgular. Kelime, belirli bir alt kültüre özgü olmaktan ziyade, aşırı zulmü tanımlarken genel söz dağarcığının bir parçasıdır. Plutser-Sarno ve Elistratov gibi argo sözlüklerinde yer alması, kelimenin biçimsel olmayan ve hatta sert bağlamlardaki kullanımının yaygınlığını göstermektedir.

4. KAYNAKÇA

• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
• Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).