Размандюриваться
(Razmandyurivatsya)- Kaba veya alaycı bir şekilde ayrılmak, ilişkiyi bitirmek: İlişkileri veya ortaklıkları kaba bir biçimde sonlandırmak; ayrılık sürecini uzatmak, anlamsızlaştırmak veya bu duruma karşı bıkkınlık ve küçümseme ifade etmek.
- Да пусть они уже размандюриваются, надоели всем со своими разборками. [da pust' a-ni u-je raz-man-dyu-ri-va-yut-sya, na-ya-ye-li vsyem sa sva-i-mi raz-bor-ka-mi]
- Bırak artık ayrılsınlar, kavgalarıyla herkesi bıktırdılar.
- Что вы там опять размандюриваетесь? Решите уже наконец! [şto vı tam a-pyat' raz-man-dyu-ri-va-ye-tes'? ri-şi-te u-je na-ka-nyets!]
- Yine neyi uzatıp duruyorsunuz orada? Artık karar verin!
1. Örnek Cümle:
2. Örnek Cümle:
- Ayrılmak / Ayrışmak (Kaba, alaycı, bıkkın bir tonda)
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Размандюриваться
Latin Transkripsiyonu: Razmandyurivatsya
Okunuşu ve Vurgu: [raz-man-dyu-ri-vat-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Размандюриваться [raz-man-dyu-ri-vat-sya] kelimesi, standart Rusçada "ayrılmak, ilişkisini bitirmek" anlamına gelen расставаться [ras-ta-vat'-sya] fiilinin son derece kaba, argo ve genellikle alaycı bir eşanlamlısıdır. Kelime yapısı incelendiğinde, "ayrılma" veya "dağılma" anlamı veren раз- [raz-] ön ekini ve dönüşlü veya karşılıklı eylemi gösteren -ся [-sya] son ekini taşır. Fiilin kökü olan -мандюр- [-man-dyur-] ise standart Rusçada doğrudan bir anlam taşımaz. Ancak bu kökün, Rus argosunda "aptalca şeyler yapmak, saçmalamak, oyalanmak" anlamlarına gelebilen мандюрить [man-dyu-rit'] fiiliyle bağlantılı olduğu düşünülmektedir. Bu durum, ayrılık sürecinin uzatılmasına, karmaşık veya anlamsız bir şekilde yapılmasına yönelik alaycı bir tutumu ifade eder. Ayrıca, kaba ve müstehcen "mat" kelime köklerinden манда [man-da] (kadın cinsel organı) ile doğrudan bir bağlantısı olmasa da, fonetik benzerliği nedeniyle kelimeye daha da kaba ve küfürlü bir tını kattığı algılanabilir. Bu tür fonetik benzerlikler, argo ve küfürlü dilde kelimelerin duygu yüklü ve aşağılayıcı hale gelmesinde önemli bir rol oynar (Plutser-Sarno, 2005; Elistratov, 2000).
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Размандюриваться [raz-man-dyu-ri-vat-sya], Rus dilinde son derece informel, sokak ağzına ait ve aşağılayıcı bir tondadır. Kullanımı, bir ayrılık sürecine veya kişilerin birbirlerinden ayrılmasına karşı duyulan bıkkınlığı, küçümsemeyi veya alaycılığı ifade eder. Bu kelime, genellikle ayrılığın dramatik veya gereksiz yere uzatıldığı durumları eleştirmek için kullanılır. Örneğin, iki kişinin sürekli kavga edip barıştığı ancak sonunda yine de ayrılma eğiliminde olduğu durumlar için "yine mi ayrılıyorlar be" gibi bir ifadeye karşılık gelir. Kelimenin kaba yapısı, konuşmacının konuya karşı ilgisizliğini, hatta öfkesini veya sabırsızlığını yansıtır. Standardın dışına çıkan bu tür abartılı, hatta müstehcen kelime türevleri, konuşmacının duygusal yoğunluğunu artırma ve muhatabı üzerinde daha güçlü bir etki bırakma amacı güder. Post-Sovyet dönemde, dilin daha özgürleşmesiyle birlikte, günlük konuşma dilinde ve gençlik argosunda bu tür ifade biçimlerinin yaygınlaştığı gözlemlenmektedir (Zemskaya, 1996; Mokienko & Nikitina, 2000). Kelime, "ayrılık" fiiline karşı kayıtsız bir duruş sergileyen, hatta onu karikatürize eden bir dil oyunu olarak da görülebilir (Sannikov, 1999).
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).