1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Размандоваться
Latin Transkripsiyonu: Razmandovat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [raz-man-da-vat'-sya]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

«Размандоваться» kelimesi, Rusçanın en kaba ve müstehcen köklerinden biri olan «манда» [man-da] (kadın cinsel organı, vajina) kelimesinden türemiştir. Bu kök, Slav dillerinde yaygın olarak bulunan ve Proto-Slavca *mand- köküne dayanan eski bir kelimedir (Vasmer, 1986). Kelimenin başına gelen «раз-» [raz-] ön eki, bir eylemin başlamasını, yoğunlaşmasını veya aşırıya kaçmasını ifade ederken, «-овать» [o-vat'] eki fiil yapıcı bir sonek, «-ся» [sya] eki ise dönüşlü bir fiil çekimidir. Dolayısıyla, kelime temelde «mandalaşmak», yani kaba, şikayetçi ve aşırı duygusal bir şekilde davranmaya başlamak anlamını taşır. Plutser-Sarno (2005) ve Elistratov (2000) gibi argo sözlüklerinde bu tür müstehcen kökenli kelimelerin yapısal anatomisi ve anlamsal genişlemesi detaylı olarak incelenmiştir.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

«Размандоваться» fiili, standart dildeki «разворчаться» (homurdanmaya başlamak, söylenmeye başlamak) kelimesinin kaba ve küfürlü bir karşılığıdır. Anlam olarak aşırıya kaçan, rahatsız edici, çoğu zaman mantıksız ve huysuz bir şekilde şikayet etmeye, homurdanmaya veya sızlanmaya başlamayı ifade eder. Kadın cinsel organına gönderme yapan kökü nedeniyle, bu kelime özellikle bir kişinin (erkek veya kadın) çocuksu, zayıf, aşırı duygusal veya 'kadınsı' bir şekilde (aşağılayıcı bir anlamda) davrandığını ima eder. Bu fiil, konuşanın karşısındaki kişinin tavırlarından duyduğu yoğun rahatsızlığı, öfkeyi ve küçümsemeyi dile getirmek için kullanılır. Levin (1986), Rusçadaki müstehcen ifadelerin pragmatik analizinde, bu tür kelimelerin sadece anlamsal bir yük taşımadığını, aynı zamanda konuşucunun psikolojik durumunu ve muhatabına yönelik pasif-agresif tutumunu yansıttığını belirtir. Zemskaya (1996), Sovyet sonrası dönemde dilsel değişimlerin ve argodaki artan kullanımın, toplumsal hoşnutsuzluğun ve otoriteye karşı reddiyenin bir göstergesi olduğunu vurgular. Uspensky (1994) ise küfür köklerinin mitolojik boyutlarını inceleyerek, bu tür kelimelerin derin kültürel ve hatta pagan inançlara dayanan sembolik anlamlar taşıyabileceğini öne sürer. «Размандоваться» kelimesi, özellikle erkekler arasında, bir diğerinin aşırı şikayetçi veya mızmız davranışını eleştirmek için kaba ve aşağılayıcı bir tonda sıkça kullanılır.

4. KAYNAKÇA

• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
• Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
• Uspensky, B. A. (1994). Мифологический аспект русской экспрессивной фразеологии (Rus Ekspresif Frazeolojisinin Mitolojik Boyutu).
• Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
• Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).