1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Размандошиться
Latin Transkripsiyonu: Razmandoşitsya
Okunuşu ve Vurgu: [raz-man-da-şit'-sya]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Bu fiil, Rusçanın en kaba ve müstehcen küfür köklerinden biri olan пизда [piz-da] (kadın cinsel organı, amcık) kelimesinden türemiş манда [man-da] (aynı anlama gelen bir varyant) köküne dayanmaktadır. Başına gelen раз- [raz] öneki, bir eylemin tamamlanmasını, yoğunluğunu, şiddetli bir şekilde gerçekleştiğini veya bir şeyin dağılıp parçalandığını ifade eder. Fiil yapıcı -ить(ся) [-it'(sya)] eki ise bir eylemi bildirir ve -ся [-sya] dönüşlülük veya karşılıklılık anlamı katarken, eylemin kişinin kendisiyle veya diğer bir kişiyle karşılıklı olarak yapıldığını gösterir. Dolayısıyla, kelimenin kökeni, cinsel organı ima eden bir küfür kökünün önek ve eklerle birleşerek aşırı şiddetli ve yıkıcı bir kavga veya ağız dalaşı anlamını kazanmasıyla oluşmuştur. Bu kök, Plutser-Sarno'nun (2005) belirttiği gibi, Rusçadaki temel küfür dağarcığının ayrılmaz bir parçasıdır.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

«Размандошиться» fiili, sıradan bir tartışmanın veya anlaşmazlığın çok ötesinde, kişinin kendini kaybederek aşırı derecede kaba, müstehcen ve agresif ifadelerle kavga etmesini, küfürleşmesini veya adeta 'çığırından çıkmasını' tanımlar. Kelimenin içerdiği манда [man-da] kökü, ifadeye sıradan bir kavgadan çok daha derin bir aşağılama, hiddet ve saygısızlık boyutu katar. Bu, Levin'in (1986) Rus dilinin müstehcen ifadeleri üzerine yaptığı çalışmalarda ele aldığı gibi, fiilsiz kovma cümlelerinin ve pasif-agresif yapıların pragmatik analiziyle örtüşen, konuşucunun psikolojik durumunu ve otorite reddini yansıtan bir kullanımdır. Uspensky'nin (1994) Rus ekspresif frazeolojisinin mitolojik boyutlarını incelediği gibi, bu tür kökler, derinlere inen pagan inançları ve yeraltı dünyasıyla bağlantılı ilkel bir dışavurum gücüne sahiptir. Kelime, özellikle kaba, agresif ve kontrolsüz davranışları tanımlamak için, genellikle hayal kırıklığı, öfke veya şaşkınlık anlarında kullanılır. Çoğunlukla erkekler arasında, aşırı alkollü ortamlarda veya gerilimin yüksek olduğu durumlarda duyulabilir. Kadınlar için kullanıldığında, cinsiyetçi ve aşağılayıcı bir tona bürünür. Sokak argosunda ve bazı yeraltı jargonda (феня [fe-nya]), çatışmaların ve hiyerarşinin dile yansıması olarak ortaya çıkar.

4. KAYNAKÇA

• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
• Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.
• Uspensky, B. A. (1994). Мифологический аспект русской экспрессивной фразеологии (Rus Ekspresif Frazeolojisinin Mitolojik Boyutu).
• Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).