Разбазаривать себя
(Razbazarıvat' seb'ya)- Cinsel ilişkiye girmek, kendini birçok erkeğe sunmak, çok eşli olmak (ağır ve aşağılayıcı bir ifadeyle): Bir kadının bedenini ve itibarını cinsel yolla değersizleştirmesi, kendini herkese açması.
1. Örnek Cümle:- Не разбазаривай себя, потом никто замуж не возьмёт. [nye raz-ba-za-ri-vay si-bya, pa-tom nik-to za-muj ni vaz-myot]
- Kendini harcama (ucuzlatma), yoksa sonra kimse seni karı olarak almaz.
2. Örnek Cümle:- Она совсем себя разбазарила, каждый день с новым мужиком. [a-na sa-fsem si-bya raz-ba-za-ri-la, kaj-dıy den' s no-vım mu-ji-kom]
- Kendini tamamen çarçur etti, her gün yeni bir adamla.
- Kendini savurmak / Kendini çarçur etmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Разбазаривать себя
Latin Transkripsiyonu: Razbazarıvat' seb'ya
Okunuşu ve Vurgu: [raz-ba-za-ri-vat' si-bya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu ifade, Slav dillerinde yaygın olan ve Türkçe kökenli "pazar" kelimesiyle akraba olan базар [ba-zar] kökünden türeyen разбазаривать [raz-ba-za-ri-vat'] fiilinden gelir. Başlangıçta "pazarda satmak, çarşıda dolaştırmak" anlamlarını taşıyan базарить [ba-za-rit'] fiili, zamanla "eşyayı çarçur etmek, gereksiz yere dağıtmak, savurmak" şekline evrilmiştir. Раз- [raz] ön eki ise "dağıtma, yayma, tamamlama" veya "aşırılık" anlamları katar. İfadedeki себя [si-bya] ise "kendi, kendini" anlamına gelen dönüşlü zamirdir. Dolayısıyla, разбазаривать себя [raz-ba-za-ri-vat' si-bya] kelimenin tam anlamıyla "kendini savurmak, kendini çarçur etmek" anlamına gelir. Ancak Rus argosunda ve küfürlü dilde bu ifade, kişinin (özellikle bir kadının) fiziksel ve cinsel olarak kendini değersizleştirmesi, itibarını zedelemesi anlamını kazanmıştır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Разбазаривать себя [raz-ba-za-ri-vat' si-bya] ifadesi, Rus argosunda kadınların cinsel davranışlarını hedef alan oldukça ağır bir aşağılama ve hakaret olarak kullanılır. Bu tabirin cinsel anlam kazanması, bir kadının bedenini veya cinsel özgürlüğünü "mal" gibi düşünerek, onu değersiz bir şekilde tüketmesi metaforuna dayanır. Toplumsal normlara ve ahlaki beklentilere uymayan, özellikle "çok partnerli" veya "promiscuous" olarak algılanan cinsel davranışları eleştirmek ve dışlamak için kullanılır. Bu tür ifadeler, Plutser-Sarno'nun da belirttiği gibi, Rus dilinde kadın cinselliği etrafında şekillenen yoğun ve müstehcen söz varlığının önemli bir parçasını oluşturur. Geleneksel ataerkil bakış açısını yansıtan bu deyim, kadınların toplumsal "değerini" ve "namusunu" cinsel davranışlarıyla ilişkilendirir. Elistratov ve Mokienko & Nikitina gibi argoyu inceleyen sözlükler, bu ifadenin toplumsal yargının dile nasıl yansıdığını gösteren tipik bir örnek olduğunu ortaya koyar. Levin'in müstehcen ifadeler üzerine çalışmaları da, bu tür tabirlerin sadece cinsel bir eylemi değil, aynı zamanda o eylemin toplumsal sonuçlarını (dışlanma, itibar kaybı) vurguladığını gösterir. Bu ifade, hapishane argosu olan феня [fe-nya] kadar spesifik olmasa da, belirli sosyal gruplar içinde benzer bir dışlama ve aşağılama mekanizmasına hizmet eder. Modern Rusçada bir kadının "kendini ucuz etmesi" veya "herkese açık" olması gibi algıları pekiştiren, sert ve yargılayıcı bir deyimdir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).