1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Рассываться
Latin Transkripsiyonu: Rassıvatsya
Okunuşu ve Vurgu: [ras-sı-vat'-sya]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Kelime, standart Rusçada "ayrılmak, ilişkisini kesmek, yolları ayırmak" anlamına gelen fiil расставаться [ras-ta-vat'-sya] kelimesinin son derece kaba ve aşağılayıcı bir argo deformasyonudur. Etimolojik olarak расставаться fiili, Proto-Slavca *stati ("durmak, ayakta durmak") kökünden gelir ve bir yerde durmayı bırakıp ayrılma eylemini ifade eder. Ancak рассываться kelimesinde, fiilin kökü olan -ста- yerine, Rusçadaki en kaba fiillerden biri olan "işemek, çiş yapmak" anlamına gelen ссать [ssat'] fiilinin kökü olan -сы- veya -сцы- sesbirimi getirilmiştir. Bu fonetik ikame, kelimenin anlamını kökten değiştirerek, ayrılık eylemine aşırı bir küçümseme, iğrenme ve kabalık yükler. Bu tür kelime oyunları ve fonetik deformasyonlar, özellikle Rus argo ve küfür literatüründe yaygın olarak görülür (Plutser-Sarno, 2005; Elistratov, 2000).

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

Рассываться kelimesi, standart dildeki расставаться fiiline kıyasla çok daha güçlü ve olumsuz bir pragmatik yüke sahiptir. Bu ifade, sadece fiziksel bir ayrılığı veya bir ilişkinin sonunu belirtmekle kalmaz; aynı zamanda bu ayrılık sürecine veya ayrılınan kişiye karşı duyulan yoğun öfkeyi, nefreti, küçümsemeyi veya tam bir kayıtsızlığı yansıtır. Dilsel açıdan bu, standart bir terimin yerine daha kaba veya iğrenç bir eşdeğerinin kullanılması olan bir "disfemizm" örneğidir. Rus kültüründe kaba dil ve küfürler, sadece hakaret amacı taşımakla kalmaz, aynı zamanda konuşmacının aşırı duygusal durumunu, otoriteye karşı reddini veya genel bir tiksinti halini ifade etmek için de kullanılır (Levin, 1986). Hapishane jargonu olan феня [fe-nya] ve sokak argosunda, kelimelerin fonetik yapısıyla oynanarak anlamın güçlendirilmesi veya tam tersine aşağılanması sıkça görülen bir durumdur. Bu kelime, bir ilişkinin (romantik, arkadaşlık, iş) o kadar kötü bittiğini veya o kadar iğrenç bir hale geldiğini ima eder ki, tarafların yolları "işer gibi" veya "siktir olup gider gibi" ayrılır. Bu, ayrılığın onursuz, aşağılayıcı veya tiksindirici bir şekilde gerçekleştiğini vurgular ve konuşmacının durumdan duyduğu rahatsızlığı en üst düzeyde ifade eder (Mokienko & Nikitina, 2000; Sannikov, 1999). Bu kelime, toplumun belirli kesimlerinde, özellikle de kaba dilin daha kabul edilebilir olduğu ortamlarda (örneğin bazı erkek ortamları, alt kültürler) kullanılır.

4. KAYNAKÇA

• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
• Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
• Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
• Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).