Распиздякаться
(Raspizdyakatsya)- Şiddetli bir şekilde kavga etmek, birbirine girmek, araları feci şekilde bozulmak: Aşırı derecede hararetli, ağız dalaşına varan, bağırış çağırışla dolu bir tartışmaya girmek; ilişkilerin tamamen kopma noktasına gelmesi. Bu kelime, sıradan bir tartışmanın ötesinde, tarafların birbirine ağır sözler sarf ettiği, fiziksel olmasa da sözel olarak “birbirini paramparça ettiği” bir durumu anlatır.
1. Örnek Cümle:- Они вчера так распиздякались, что соседи полицию вызвали. [a-ni vçı-ra tak ras-piz-dya-ka-lis', şto sa-sye-di pa-lits-i-yu vız-va-li]
- Dün o kadar fena kapıştılar ki komşular polisi çağırdı.
2. Örnek Cümle:- Не могу понять, из-за чего они так распиздякались. [ni ma-gu pa-nyat', iz-za çe-vo a-ni tak ras-piz-dya-ka-lis']
- Ne diye bu kadar fena tartıştıklarını anlayamıyorum.
3. Örnek Cümle:- Лучше с ним не связываться, он любит распиздякаться по пустякам. [luç-şe s nim ni svya-zı-vat'-sya, on lyu-bit ras-piz-dya-kat'-sya pa pus-tya-kam]
- Onunla muhatap olma, ufak tefek şeyler yüzünden fena kavga etmeyi sever.
- Aşırı/Feci şekilde kavga etmek / arayı bozmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Распиздякаться
Latin Transkripsiyonu: Raspizdyakatsya
Okunuşu ve Vurgu: [ras-piz-dya-kat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçanın en kaba ve müstehcen köklerinden biri olan пизда [piz-da] (kadın cinsel organı) kelimesinden türemiştir. Fiilin köküne eklenen рас- [ras-] öneki, eylemin yoğunluğunu, yayılmasını veya tamamlanmasını ifade eder ve genellikle olumsuz, yıkıcı veya aşırı bir nitelik taşır. Buradaki kullanımı, bir eylemin 'dağılması', 'paramparça olması' ya da 'aşırıya kaçması' anlamlarını pekiştirir. -як- [-yak-] eki ise argo ve halk dilinde sıkça rastlanan, pejoratif (aşağılayıcı) veya büyütücü bir işlev gören bir ektir. Fiil sonundaki -ать [-at'] ve dönüşlü -ся [-sya] ekleri, eylemin kişinin kendisi tarafından, çoğu zaman kontrol dışı ve yoğun bir biçimde gerçekleştirildiğini gösterir. Bu etimolojik yapı, kelimenin 'aşırı derecede, kontrolsüzce ve çok gürültülü bir şekilde kavgaya tutuşmak, tamamen arayı bozmak' anlamını güçlü bir şekilde ortaya koyar.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Распиздякаться» kelimesi, Rus argosunda en üst düzeyde kaba ve agresif bir çatışmayı, birbiriyle sert bir şekilde atışmayı, son derece hararetli bir kavgayı veya ilişkilerin tamamen kopma noktasına geldiği durumu tanımlamak için kullanılır. Bu kelime, sıradan bir tartışmanın çok ötesinde, hakaretlerin, bağırışların ve öfkenin zirve yaptığı, çoğu zaman geri dönüşü olmayan bir kavgayı ifade eder. İnsanların birbirine 'girdiği', 'saç saça baş başa geldiği' mecazi anlamda bir durumu anlatır. Kelimenin içerdiği aşırı küfür kökeni nedeniyle, kullanımı toplumun geniş kesimlerince son derece edepsiz ve tahrik edici bulunur. Ancak Rus dilinin müstehcen ifadeleri üzerine araştırmalar yapan Y. I. Levin gibi dilbilimcilerin de belirttiği gibi, bu tür ifadeler, konuşmacının aşırı öfke, hayal kırıklığı veya küçümseme gibi duygusal durumlarını en keskin şekilde dile getirmesine olanak tanır. Post-Sovyet dönemde dilsel değişimleri inceleyen E. A. Zemskaya'nın çalışmaları, bu tür ifadelerin toplumsal hayatta artan bir yer edindiğini ve otorite karşıtı, alaycı bir dilin parçası olduğunu göstermektedir. Kelime, özellikle samimi ancak son derece gergin ortamlarda veya öfke patlamaları sırasında kullanılır ve durumun ciddiyetini, çirkinliğini ve geri dönülmezliğini vurgular.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).