1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Протянуть Кутком
Latin Transkripsiyonu: Protyanut' Kutkom
Okunuşu ve Vurgu: [pra-tya-nut' kut-kom]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Bu argo ifade, "uzatmak, çekmek, geçirmek" anlamına gelen протянуть [pra-tya-nut'] fiili ile "köşe, kuytu yer" anlamına gelen куток [ku-tok] kelimesinin enstrümantal hali olan кутком [kut-kom] kelimesinin birleşiminden oluşur. Kelime grubunun literal çevirisi "kuytudan uzatmak" veya "köşede uzatmak" olsa da, argo bağlamda tamamen farklı bir anlama bürünmüştür. Куток kelimesi Rus argosunda, özellikle suç dünyası jargonunda yani феня [fe-nya] argosunda, gizli, gözden uzak, tenha bir yer anlamının ötesinde, bazen de bir tür "tuzak" veya "pusu" anlamı kazanabilir. Ancak bu ifadenin bir bütün olarak anlamı, fiillerin veya isimlerin tek başına anlamlarının ötesinde, belirli bir eylemi doğrudan tanımlayan deyimsel bir yapıdır. A. Plutser-Sarno'nun müstehcen kelimelerin yapısal anatomisi üzerine çalışmaları, bu tür deyimlerin dilbilimsel ve anlamsal kaymalarını açıklar.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

"Протянуть кутком" ifadesi, Rusça argoda, özellikle yeraltı ve hapishane jargonunda, toplu tecavüz eylemini tanımlamak için kullanılan son derece kaba ve aşağılayıcı bir ifadedir. Bu ifade, genellikle bir grup fail tarafından mağdurun cinsel istismara uğramasını anlatır. Kullanım alanı çoğunlukla suç dünyası ve hapishane ortamlarıyla sınırlıdır ve bu tür eylemlerin güç gösterisi, aşağılama veya hiyerarşi oluşturma aracı olarak kullanıldığı bir bağlamı yansıtır. V. S. Elistratov'un ve V. M. Mokienko ile T. G. Nikitina'nın Rus argosu ve jargonu sözlükleri, bu tür ifadelerin suç dünyası terminolojisindeki yerini ve yaygınlığını belgeler. Sovyet ve Post-Sovyet dönemlerinde cezaevleri ve çalışma kamplarındaki (Gulag) yaşam koşulları, bu tür şiddet eylemlerinin ve bunları tanımlayan argo ifadelerin gelişimine zemin hazırlamıştır. Özellikle V. Chalidze'nin "Criminal Russia" adlı eseri, Sovyet dönemindeki suçlu psikolojisini ve cezaevi kast sisteminin dile yansımasını incelerken, M. Galeotti'nin "The Vory" adlı kitabı ise Rus mafyasının ve "Kanuni Hırsızlar" (Вор в законе [vor v za-ko-ne]) gibi yapılanmaların yeraltı kültürünü ve şiddet pratiklerini detaylandırır. Bu ifade, aynı zamanda, Y. I. Levin'in müstehcen ifadeler üzerine yaptığı pragmatik analizlerde de belirtildiği gibi, sadece bir eylemi tanımlamakla kalmayıp, aynı zamanda mağduru aşağılama ve sosyal statüsünü düşürme amacını da taşır. Dolayısıyla, bu ifade, Rus hapishane kültüründe derinlere inmiş bir şiddet ve tahakküm pratiğinin dilsel bir yansımasıdır.

4. KAYNAKÇA

• Chalidze, V. (1977). Criminal Russia: Essays on Crime in the Soviet Union. Random House.
• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
• Galeotti, M. (2018). The Vory: Russia's Super Mafia. Yale University Press.
• Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.