Проссывать
(Prossıvat)- İçkiye yatırmak, içkiyle heba etmek, içkiye harcamak, içki yüzünden kaybetmek: Genellikle para, mal mülk, sağlık, yetenek veya zaman gibi değerli şeyleri alkol tüketimi yüzünden israf etmek, kaybetmek veya mahvetmek anlamında kullanılan kaba ve aşağılayıcı bir fiil.
1. Örnek Cümle:- Он все свои сбережения проссывал по кабакам. [on fsyo svayi sbi-ri-je-ni-ya pras-sı-val pa ka-ba-kam]
- Tüm birikimini meyhanelerde içkiye yatırdı.
2. Örnek Cümle:- Такую жизнь проссывать – это же преступление. [ta-ku-yu jizn' pras-sı-vat' – e-ta je pris-tup-le-ni-ye]
- Böyle bir hayatı içkiyle heba etmek, bu resmen suç.
3. Örnek Cümle:- Не проссывай своё здоровье, бросай пить! [nye pras-sı-vay sva-yo zda-rov'-ye, bra-say pit'!]
- Sağlığını içkiyle mahvetme, içmeyi bırak!
- İşeyip atmak
- İşeyerek israf etmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Проссывать
Latin Transkripsiyonu: Prossıvat
Okunuşu ve Vurgu: [pras-sı-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Fiil, Rusçada "aracılığıyla" veya "tamamen" anlamı veren про- [pra-] ön eki ile "işemek" anlamına gelen ссать [ssat'] fiilinden türemiş imperfective (bitmemiş eylem) bir fiil olan ссывать [ssı-vat'] kelimelerinin birleşiminden oluşur. Kelimenin kökeni, Proto-Slavca *sьcati [s'tse-ti] fiiline dayanır (Vasmer, 1986). Kelimenin birebir anlamı "işeyip atmak" veya "işeyerek tamamen dışarı çıkarmak"tır. Zamanla bu fiil, argo ve küfürlü dilde mecazi bir anlam kazanarak, değerli şeyleri (para, mal, sağlık vb.) alkol tüketimi yüzünden israf etmek, heba etmek veya "işeyip atmak" manasına evrilmiştir. Bu tür bir anlamsal kayma, pek çok dilde bedensel işlevlerin küçümseme, umursamazlık veya savurganlık ifade etmek için kullanılmasıyla paraleldir (Plutser-Sarno, 2005; Elistratov, 2000).
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Проссывать» [pras-sı-vat'] fiili, Rus toplumunda alkolizmle ve aşırı içki tüketimiyle ilişkili pervasız savurganlığı şiddetle eleştirmek için kullanılan oldukça kaba ve aşağılayıcı bir ifadedir. Bu kelime, kişinin para, mal mülk, sağlık, yetenek veya zaman gibi değerli kaynaklarını alkole feda etmesini ve bu yolla kendini veya ailesini sefalete sürüklemesini ifade eder. Standart Rusçada aynı anlama gelen ancak daha az kaba olan пропивать [pra-pi-vat'] ("içerek harcamak/heba etmek") fiili bulunmasına rağmen, «просывать» [pras-sı-vat'] kullanımı, eyleme karşı duyulan öfkeyi, nefreti ve aşağılamayı çok daha güçlü bir şekilde vurgular. Kelime, sadece harcamayı değil, aynı zamanda "işeyip atmak" metaforuyla bir şeyin değersizleştirilmesi ve alenen israf edilmesi fikrini de içerir. Bu fiil, genellikle erkekler arasındaki samimi ancak sert diyaloglarda veya kişinin sorumsuz davranışlarına yönelik güçlü bir kınama ifadesi olarak kullanılır. Rusya'daki alkolizm sorununa ve bunun bireyler ve toplum üzerindeki yıkıcı etkilerine yönelik derin toplumsal hoşnutsuzluğu yansıtan bir ifadedir. Pragmatik açıdan, bu tür ifadeler, konuşmacının duyduğu tiksintiyi ve pasif-agresif bir suçlamayı iletme aracıdır (Levin, 1986). Argo ve küfürlü dilin bir parçası olarak Mokienko ve Nikitina (2000) ile Elistratov (2000) tarafından derlenmiş sözlüklerde yer almaktadır.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).