Просикать
(Prosikat')- İşeyip atmak, ziyan etmek, savurganca harcamak (para, zaman, kaynak): Herhangi bir değeri, özellikle parayı veya zamanı, gereksiz ve sorumsuzca harcayarak yok etmek; boşa gitmesine neden olmak.
1. Örnek Cümle:- Он все деньги просикал на азартные игры. [on fsye d'en'-gi pra-si-kal na a-zar-tni-ye ig-ri]
- Tüm parasını kumar oyunlarına işeyip attı (hedef etti/savurdu).
2. Örnek Cümle:- Не надо просикать время на пустые разговоры. [nye na-da pra-si-kat' vrye-mya na pus-ti-ye raz-ga-vo-ri]
- Boş konuşmalara zamanı işeyip atmamak (boşa harcamamak) gerek.
- İşemek yoluyla sızdırmak, geçirmek: (Çok nadir ve literal kullanımda) Bir sıvıyı idrar yoluyla bir yerden geçirmek veya bir şeyin üzerinden sızdırmak.
1. Örnek Cümle:- Старая кровать уже давно просикала воду. [sta-ra-ya kra-vat' u-je dav-no pra-si-ka-la vo-du]
- Eski yatak suyu çoktan sızdırmıştı (üzerinden işemiş gibi geçirmişti).
- İşemek (bir şeyin içinden/üstünden)
- İşeyerek harcamak/ziyan etmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Просикать
Latin Transkripsiyonu: Prosikat'
Okunuşu ve Vurgu: [pra-si-kat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
«Просикать» kelimesi, Rusçada kaba dilde ve argo kullanımda işemek anlamına gelen «сикать» [si-kat'] fiilinden türemiştir. Bu fiile eklenen «про-» [pra-] ön eki, Rusçada birden fazla anlama gelebilir: bir eylemin tamamlanması, bir şeyin içinden geçmek veya bir şeyi tüketmek, harcamak veya ziyan etmek. Bu bağlamda, «просикать» kelimesi, genellikle parayı veya başka bir kaynağı sorumsuzca harcamak, israf etmek veya "işeyip atmak" anlamında kullanılır. Bu kullanım, «пропить» [pra-pit'] (içki içerek harcamak, parayı içkiye yatırmak) fiiliyle anlamsal bir paralellik gösterir ve kaynakların boş yere tüketilmesi ve savurganlıkla ilişkilendirilerek mecazi bir anlam kazanmıştır. Kelimenin kökeni, Proto-Slavca *sьkati (işemek) köküne dayanır (Vasmer, 1986).
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Просикать» fiili, Rus toplumunda özellikle sorumsuzluk, savurganlık ve genel olarak boş ve faydasız işlere zaman veya para harcamayı ifade eden kaba ve aşağılayıcı bir ifadedir. Bu kelime, genellikle alkolizm veya sorumsuz mali davranışlar sonucu kaynakların kaybedilmesini vurgulamak için kullanılır. Tıpkı «пропить» [pra-pit'] fiilinin paranın içkiyle heba edilmesini ima etmesi gibi, «просикать» de daha geniş anlamda herhangi bir değerli kaynağın (para, zaman, yetenek vb.) anlamsızca harcanmasını, "işeyip atılmasını" ifade eder. Bu türden argotik ifadeler, günlük konuşmada ve özellikle olumsuz davranışları eleştirirken veya küçümserken başvurulan güçlü, ekspresif araçlardır (Elistratov, 2000; Mokienko & Nikitina, 2000). Kelime, yeraltı jargonunda veya suç dünyasında spesifik bir terim olmaktan ziyade, daha çok geniş kitlelerce anlaşılan genel bir kaba argoyu temsil eder. Toplumsal olarak kabul görmeyen davranışları, özellikle de sorumsuz tüketimi veya israfı sert bir dille eleştiren bir mizaha sahiptir. Bu tür fiiller, bireyin kontrolsüz ve sonuçlarını düşünmeden hareket ettiğini ima eder. Plutser-Sarno'nun (2005) belirttiği gibi, küfürlü ve argo ifadeler, konuşmacının duygu durumunu ve eleştirel tutumunu en keskin şekilde ifade etmesine olanak tanır.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.