Пропиздяшивать
(Propizdyaşivat')- Vaktini veya bir süreci kötü, verimsiz veya anlamsız bir şekilde geçirmek/heba etmek (Aşırı kaba argo): Bir şeyi beceriksizce, dikkatsizce veya aptalca yapıp zamanı veya fırsatı boşa harcamak.
1. Örnek Cümle:- Целый день пропиздяшил на диване, ничего не сделал. [tselıy den' pra-piz-dya-şil na di-va-ne, ni-çi-vo ni zdye-lal]
- Bütün günü divanda boşa harcadım, hiçbir şey yapmadım.
2. Örnek Cümle:- Мы пропиздяшили все выходные на эту дурацкую работу. [mı pra-piz-dya-şi-li fsye vı-had-nı-ye na e-tu du-rat-skuyu ra-bo-tu]
- Bütün hafta sonumuzu bu aptalca işe heba ettik.
- Bir şeyi kötü, rezilce veya feci bir şekilde kaybetmek (Aşırı kaba argo): Bir mücadeleyi, maçı, parayı veya herhangi bir şeyi çok kötü bir şekilde kaybetmek, elinden kaçırmak.
1. Örnek Cümle:- Они пропиздяшили всю свою зарплату в казино. [a-ni pra-piz-dya-şi-li fsyu sva-yu zar-pla-tu v ka-zi-no]
- Tüm maaşlarını kumarhanede batırdılar (fena kaybettiler).
2. Örnek Cümle:- Команда пропиздяшила матч с разгромным счётом. [ka-man-da pra-piz-dya-şi-la maç s raz-grom-nım şotam]
- Takım maçı hezimetle (feci bir şekilde) kaybetti.
- Aşırı kaba bir şekilde geçmek/geçirmek (zamanı, süreci)
- Aşırı kaba bir şekilde kaybetmek/yenilmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: ПРОПИЗДЯШИВАТЬ
Latin Transkripsiyonu: Propizdyaşivat'
Okunuşu ve Vurgu: [pra-piz-dya-şi-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçanın en kaba ve müstehcen küfür köklerinden biri olan пизда [piz-da] (kadın cinsel organı) kelimesinden türemiştir. Fiilin yapısı, `про-` ön eki, `пизд-` kökü ve `-(я)шивать` son ekinden oluşur. `Про-` ön eki, Rusçada bir eylemin tamamlanmasını, belirli bir süre boyunca devam etmesini veya bir şeyin kaybedilmesini/geçirilmesini ifade edebilir. `-(я)шивать` son eki ise eyleme süreklilik, tekrarlılık veya alışkanlık anlamı katan imperfective (bitmemişlik) özelliğini verir. Kelimenin temel kökü olan пизда [piz-da]’dan türemesi, fiile aşırı bir kaba ve küçümseyici anlam yükler. Bu etimolojik yapı, eylemin sadece gerçekleştiğini değil, aynı zamanda anlamsız, beceriksizce, boşa veya felaketle sonuçlandığını vurgular.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Пропиздяшивать» fiili, Rus argosunda ve halk dilinde son derece kaba ve aşağılayıcı bir ifade olarak kullanılır. Sözcük, bir eylemin kötü, verimsiz, anlamsız veya başarısız bir şekilde yapıldığını, zamanın veya fırsatın boşa harcandığını ifade eder. Fiilin kökenindeki müstehcenlik, eylemin sonucuna veya sürecine yönelik duyulan derin hayal kırıklığını, öfkeyi veya küçümsemeyi pekiştirir. Çoğunlukla, kişinin kendi veya başkasının beceriksizliği, dikkatsizliği veya aptallığı yüzünden bir işin berbat edildiği, bir şeyin kaybedildiği veya zamanın heba edildiği durumları tanımlamak için kullanılır. Bu tür fiiller, Rus argosunun önemli bir bileşeni olan ve Levin (1986) ile Plutser-Sarno (2005) gibi araştırmacıların detaylıca incelediği küfürlü kelime ailesine aittir. Özellikle “Fenya” [fe-nya] olarak bilinen hapishane ve suç dünyası argosunda ve genel sokak dilinde yaygın olarak görülen bu türden fiiller, Mokienko ve Nikitina (2000) ile Elistratov (2000) tarafından da belgelenmiştir. Kelime, sıklıkla bir şeyi 'tamamen berbat etmek', 'feci şekilde kaybetmek' ya da 'boş yere zaman harcamak' gibi anlamlarla eşanlamlıdır ve genellikle büyük bir memnuniyetsizliği, hatta öfkeyi dile getirir. Asla resmi veya nezaket gerektiren ortamlarda kullanılmaz; yalnızca çok kaba ve samimi (genellikle erkekler arası) konuşmalarda veya büyük bir kızgınlık anında tercih edilir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).