1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Промандюкивать
Latin Transkripsiyonu: Promandyukivat'
Okunuşu ve Vurgu: [pra-man-dyu-ki-vat']

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

«Промандюкивать» kelimesi, Rus argosunda ve kaba dilde yaygın olarak kullanılan bir fiildir. Kelimenin kökeni, kadın cinsel organı anlamına gelen kaba bir terim olan «манда» [man-da] (cunt) sözcüğüne dayanmaktadır. Bu kök, Rus argosunda birçok aşağılayıcı, kaba ve küfürlü kelimenin temelini oluşturur (Plutser-Sarno, 2005; Elistratov, 2000). Fiilin yapısı, «про-» [pra-] ön eki ve «-ивать» [-i-vat'] fiil ekini içerir. Rusçada «про-» ön eki, bir eylemin istemeden, kazara veya tam anlamıyla gerçekleştiğini ifade edebilir. Bu bağlamda, «промандюкивать», ağızdan kaçırmak, istemeden sırrı ifşa etmek anlamını taşır. Kelime, bilginin kontrolsüz bir şekilde, düşüncesizce ve kaba bir tavırla dışarıya sızmasını ima eder. «Манда» kökünün kullanılması, bu tür bir ifşanın son derece değersiz, aşağılayıcı ve bazen de utanç verici olduğunu vurgular.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

«Промандюкивать» fiili, Rus toplumunda bir sırrı veya gizli bir bilgiyi kontrolsüzce veya düşüncesizce açığa vuran kişilere karşı duyulan şiddetli rahatsızlığı ve küçümsemeyi ifade etmek için kullanılır. Bu kelime, standart dildeki «проболтаться» [pra-bal-tat-sa] (ağzından kaçırmak, sırrı ifşa etmek) fiilinin çok daha kaba ve aşağılayıcı bir versiyonudur. Kullanımı, konuşmacının ifşadan duyduğu öfkeyi, hayal kırıklığını veya muhatabın dikkatsizliğine karşı duyduğu nefreti pekiştirir (Levin, 1986). Özellikle hapishane argosu феня [fe-nya] ve suç dünyası jargonunda, sır saklamak hayati önem taşıdığından, bu tür kelimeler daha da sert bir anlam kazanır. Bir bilgiyi «промандюкивать» fiiliyle açıklamak, kişinin güvenilmez, aptal veya hain olduğu anlamına gelebilir. Bu tür bir dil kullanımı, toplumsal olarak kabul görmeyen davranışları en kaba biçimde etiketleyerek, topluluk içindeki normları güçlendirmeyi amaçlar (Mokienko & Nikitina, 2000). Sözcük, özellikle gayri resmi ortamlarda, arkadaşlar arasında veya düşmanca bir tavırla, genellikle kontrolsüz veya dikkatsizce yapılan bir konuşmayı eleştirmek için kullanılır. 20. yüzyılın sonlarında ve 21. yüzyılda, dilin giderek daha az resmi hale gelmesi ve kaba ifadelere olan toleransın artmasıyla birlikte, bu tür kelimelerin kullanımı daha geniş çevrelere yayılmıştır (Zemskaya, 1996).

4. KAYNAKÇA

• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
• Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
• Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).