Промандячивать
(Promandyaçivat')- Boş boş dolaşmak, aylaklık etmek, zaman öldürmek: Bir şeyi yapmadan, amaçsızca veya tembellik ederek zaman geçirmek, oyalanmak.
1. Örnek Cümle:- Хватит тут промандячивать, иди работай! [hva-tit tut pra-man-dya-çi-vat', i-di ra-bo-tay!]
- Burada boş boş dolaşmayı bırak, git çalış!
2. Örnek Cümle:- Он весь день промандячивал по городу вместо того, чтобы делами заняться. [on ves' den' pra-man-dya-çi-val pa go-ra-du vmes-ta ta-vo, ştop-ı de-la-mi za-nyat-sya.]
- Bütün gün şehirde aylak aylak dolaştı, işleriyle uğraşmak yerine.
- Dolaşmak, gezinmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Промандячивать
Latin Transkripsiyonu: Promandyaçivat'
Okunuşu ve Vurgu: [pra-man-dya-çi-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçadaki en ağır küfür köklerinden biri olan ve kadın cinsel organını ifade eden kaba argo kelime `манда` [man-da] kelimesinden türemiştir. `Манда` [man-da] kelimesinin etimolojisi üzerine farklı görüşler bulunmakla birlikte, Vasmer (1986) gibi bazı dilbilimciler bu tür argo kelimelerin Proto-Slavca veya daha eski Hint-Avrupa köklerine kadar uzanabileceğini belirtirler. Kelimenin sonundaki `-ячивать` [ya-çi-vat'] fiil eki, bir eylemin uzun süreli, sonuçsuz, sıkıcı veya genellikle olumsuz bir şekilde yapıldığını gösteren argo ve halk diline özgü bir yapıdır. Bu ek, eyleme bir küçümseme, tembellik veya savurganlık anlamı katar. Dolayısıyla `промандячивать` [pra-man-dya-çi-vat'] fiili, `прохаживать` [pra-ha-ji-vat'] (dolaşmak, gezinmek) fiilinin anlamını alarak, ona vulgar ve aşağılayıcı bir "boş boş, aylak aylak dolaşmak, zaman kaybetmek" tonu ekler.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
`Промандячивать` [pra-man-dya-çi-vat'] fiili, Rus argosunun (`арго` [ar-go]) ve ağır küfür dilinin (`мат` [mat] - ancak biz bu terimi kullanmaktan kaçınıyoruz, çünkü Türk okuyucu için yanıltıcı olabilir) tipik bir örneğidir. Sözcük, özellikle alt kültürel ortamlarda, sokak jargonunda ve hapishane argosunda (`феня` [fe-nya]) yaygın olarak kullanılır. Toplumun üretkenlik ve çalışma etiğine verdiği önemi yansıtan bu kelime, kişinin zamanını boş, anlamsız veya faydasız işlerle geçirmesini aşağılamak amacıyla kullanılır. `Прохаживать` [pra-ha-ji-vat'] kelimesinin nötr anlamının aksine, `промандячивать` [pra-man-dya-çi-vat'] eylemi genellikle bir suçlama, serzeniş veya küçümseme içerir. Bu fiil, özellikle Sovyet döneminde ve sonrası Rus toplumunda, işten kaytarma, tembellik veya disiplinsizlik gibi davranışları eleştirmek için kullanılmıştır. V. S. Elistratov (2000) ve Mokienko & Nikitina (2000) gibi argoyu inceleyen dilbilimciler, bu tür argo fiillerin, konuşmacının duygusal durumunu ve sosyal yargısını doğrudan ifade etme gücünü vurgular. Kelime, kişinin enerjisini ve zamanını verimli olmayan, hatta zararlı eylemlere harcadığına dair güçlü bir ima taşır.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
