Прожопывать
(Projopıvat)- Kazancı, fırsatı veya avantajı tembellik, dikkatsizlik veya umursamazlık yüzünden elden kaçırmak/kaybetmek: Bir kişinin, üzerine düşeni yapmayarak veya boş yere vakit harcayarak kendisine sunulan bir fırsatı, parayı veya avantajı kaybetmesi.
1. Örnek Cümle:- Он прожопывает все свои шансы из-за своей лени и безалаберности. [on pra-jo-pı-vayet fse svayi şansı iz-za svayey lye-ni i bi-za-la-byer-nas-ti]
- Tembelliği ve vurdumduymazlığı yüzünden tüm şanslarını elden kaçırıyor.
2. Örnek Cümle:- Не прожопывай такой выгодный контракт, потом будешь локти кусать! [nye pra-jo-pı-vay ta-koy vı-gad-nıy kan-trakt, pa-tom bu-dyeş lok-ti ku-sat']
- Böylesine kârlı bir sözleşmeyi elden kaçırma, sonra dizlerini döversin!
- Parayı, zamanı veya herhangi bir değerli kaynağı boş yere harcamak, israf etmek, heba etmek: Gereksiz şeylere para harcamak, verimsiz faaliyetlerle zaman geçirmek veya genel olarak bir kaynağı akıllıca kullanmamak.
1. Örnek Cümle:- Ты вечно прожопываешь все деньги на какую-то фигню, а потом жалуешься. [tı veç-na pra-jo-pı-vayeş fse den'-gi na ka-ku-yu-ta fig-nyu, a pa-tom ja-lu-yeş-sya]
- Sen sürekli tüm parayı saçma sapan şeylere boş yere harcıyorsun, sonra da şikayet ediyorsun.
2. Örnek Cümle:- Хватит прожопывать время на пустые разговоры, займись делом! [hva-tit pra-jo-pı-vat' vrye-mya na pus-tı-ye raz-ga-vo-rı, zay-mis' dye-lam]
- Boş konuşmalarla zamanını heba etmeyi bırak, işine bak!
- Kıçını yaya yaya kaybetmek/kaçırmak
- Boş yere harcamak/heba etmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Прожопывать
Latin Transkripsiyonu: Projopıvat
Okunuşu ve Vurgu: [pra-jo-pı-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçada kaba argo bir kelime olan жопа [jo-pa] kelimesinden türemiştir. Fiilin yapısı incelendiğinde, про- [pra-] ön eki ve tekrarlayan veya sürerlilik bildiren -ывать [ı-vat'] son eki dikkat çeker. Про- [pra-] ön eki bu bağlamda genellikle "kaybetme, israf etme" veya "bir şeyi başarısızlıkla sonuçlandırma" anlamını pekiştirir. Dolayısıyla, kelime "kıçını yaya yaya kaybetmek", "kıçını boş yere yormak" ya da "kıçını kullanıp bir şeyi heba etmek" gibi bir çağrışım taşır. Kelimenin kökenindeki жопа [jo-pa] kelimesi, Vasmer'in etimoloji sözlüğünde de belirtildiği üzere Proto-Slavca *gopa köküne dayanmakta olup, zamanla Rusçada hem anatomik bir terim hem de çeşitli kaba argo ifadelerin temelini oluşturan bir küfür kökü haline gelmiştir. Bu fiil, bir şeyi tembellik, dikkatsizlik veya sorumsuzluk nedeniyle elden kaçırmak, israf etmek anlamında kullanılır ve kelimenin kaba kökeni, bu eylemin basit bir kayıp değil, aynı zamanda aptalca ve aşağılayıcı bir şekilde gerçekleştirildiğini vurgular.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Прожопывать [pra-jo-pı-vat'] fiili, Rus argosunda ve halk dilinde oldukça kaba ve aşağılayıcı bir tona sahiptir. Genellikle bir kişinin kendi tembelliği, beceriksizliği, dikkatsizliği veya genel umursamazlığı nedeniyle önemli bir avantajı, fırsatı, parayı veya herhangi bir değerli kaynağı elden kaçırması, kaybetmesi durumunu ifade eder. Sözgelimi, bir iş teklifini, kârlı bir anlaşmayı, bir indirim kampanyasını veya bir projeyi boş yere zaman harcayarak veya üzerine düşeni yapmayarak kaybetmek bu fiilin kapsadığı durumlardandır. Mokienko ve Nikitina'nın Rus jargonu sözlüğünde de benzer kullanımlarına rastlanan bu tür fiiller, kişinin pasif-agresif veya umursamaz davranışlarının yol açtığı sonuçları vurgular. Kelimenin içerdiği жопа [jo-pa] kökü, Levin'in müstehcen ifadeler üzerine yaptığı çalışmalarda da bahsedildiği üzere, Rusçada sıklıkla bir olumsuzluğu, çıkmazı veya kişinin düştüğü kötü durumu vurgulamak için kullanılır. Bu durum, fiilin sadece bir kayıp değil, aynı zamanda bu kaybın utanç verici, telafisi zor ve kişinin kendi hatasından kaynaklandığını belirten güçlü bir vurgu taşır. Post-Sovyet dönemde, toplumsal değişimlerle birlikte dilin daha serbest hale gelmesiyle, bu tür kaba argoyu içeren ifadelerin günlük konuşmadaki kullanımı da yaygınlaşmıştır.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).