Припиздюхать
(Pripizdyuhat')- Bir yere isteksizce, yavaşça, zorla veya beceriksizce gelmek; sürünerek veya topallayarak varmak: Konuşmacının rahatsızlığını, küçümsemesini veya gelen kişinin hareketlerinden duyduğu bıkkınlığı ifade eden, son derece kaba ve aşağılayıcı bir fiildir. Birinin gecikmeli, ağırkanlı veya umursamaz tavırlarla bir yere gelmesini vurgular.
1. Örnek Cümle:- Ну наконец-то ты припиздюхал! [nu nak-a-nyets-ta tı pri-piz-dyu-hal!]
- Nihayet gelebildin be! (Çok yavaş ve zorla gelmeyi ima eder, bıkkınlık ve küçümseme içerir.)
2. Örnek Cümle:- Он кое-как припиздюхал на работу, еле ноги волочил. [on koy-e-kak pri-piz-dyu-hal na ra-bo-tu, ye-le no-gi va-la-çil.]
- Zar zor işe sürünerek geldi, ayaklarını bile zor sürüyordu. (Kişinin isteksizliğini ve güçsüzlüğünü vurgular.)
3. Örnek Cümle:- Опять этот придурок припиздюхал со своими советами. [ap-yat' e-tat pri-du-rok pri-piz-dyu-hal sa sva-i-mi sa-vye-ta-mi.]
- Yine geldi o aptal, tavsiyeleriyle. (Gelen kişiye ve getirdiklerine yönelik küçümseme ve rahatsızlık ifadesi.)
- Sürünerek gelmek / Topallayarak gelmek / Aksayarak gelmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Припиздюхать
Latin Transkripsiyonu: Pripizdyuhat'
Okunuşu ve Vurgu: [pri-piz-dyu-hat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçanın en kaba ve müstehcen köklerinden biri olan `пизд-` [pizd-] kökünden türemiştir. Bu kök, Proto-Slavca `*pizda` [piz-da] kelimesinden gelmekte olup, kadın cinsel organı "vulva" anlamına gelir (Vasmer, 1986). Rusçada `пизд-` [pizd-] kökü, genellikle fiilleri, sıfatları ve zarfları olumsuz, aşağılayıcı veya yoğunlaştırıcı bir tonla donatmak için kullanılır.
Fiilin başına eklenen `при-` [pri-] öneki, bir yere ulaşma, gelme veya hafif, tamamlanmamış bir eylemi belirtme işlevi görür. Sonundaki `-юхать` [yu-hat'] veya `-дюхать` [dyu-hat'] eki ise, genellikle beceriksizce, yavaşça, isteksizce veya sürünerek yapılan hareketleri tanımlayan bir argo morfemidir. Bu ek, hareketin olumsuz bir niteliğini, genellikle bir ağırlık, beceriksizlik veya hantallık hissini taşır.
Dolayısıyla, `припиздюхать` [pri-piz-dyu-hat'] kelimesi, `при-` önekinin "gelme" anlamını, `пизд-` kökünün "aşırı küfürlü/aşağılayıcı" tonunu ve `-юхать` ekinin "beceriksizce/yavaşça hareket etme" anlamını birleştirerek, "bir yere küfürlü bir şekilde, zorla, yavaşça ve beceriksizce gelmek" gibi güçlü bir anlam kazanır (Plutser-Sarno, 2005; Elistratov, 2000).
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
`Припиздюхать` [pri-piz-dyu-hat'] kelimesi, Rus argosunda ve ağır sokak dilinde sıkça kullanılan, son derece kaba ve küçümseyici bir fiildir. Bir kişinin bir yere gelişini veya ulaşımını tanımlarken, konuşmacının o kişiye veya o kişinin geliş biçimine duyduğu yoğun bir rahatsızlığı, küçümsemeyi veya bıkkınlığı ifade eder.
Kelime, sadece fiziksel bir "aksayarak gelme" ya da "yavaşça gelme" anlamına gelmez; aynı zamanda, kişinin isteksizce, zoraki, gecikerek, beceriksizce veya genel olarak hoş olmayan bir şekilde gelmesini vurgular. Bu fiili kullanan kişi, genellikle gelenin varlığından rahatsızdır ya da onun hareketlerinden duyduğu memnuniyetsizliği, hatta öfkeyi dile getirir. `Пизд-` [pizd-] kökünün gücü, fiile sıradan bir olumsuzluktan öte, çok daha derin ve aşağılayıcı bir anlam katmaktadır. Rus argosunda bu kök, adeta bir "her derde deva" olumsuzlayıcı ve şiddetlendirici işlev görür; kelimenin anlamını radikal bir şekilde kaba ve aşağılayıcı hale getirir (Levin, 1986).
Sözcük, post-Sovyet döneminde dilin genel kaba ve küfürlü eğilimlerinin bir yansıması olarak yaygınlaşmıştır. Bu dönemde, toplumsal normların gevşemesi ve günlük konuşmada kaba dilin artmasıyla, ağır küfür kökenli kelimeler daha geniş bir kullanım alanı bulmuştur (Zemskaya, 1996). Özellikle hapishane argosunda (феня [fe-nya]), zorla veya isteksizce yapılan hareketleri ifade etmek için benzer yapıda fiiller bulunur. `Припиздюхать` [pri-piz-dyu-hat'], bu tür bağlamlarda bir mahkumun sorguya veya zorunlu bir işe sürüklenmesini ima edebilir (Mokienko & Nikitina, 2000). Ancak gündelik dilde daha çok, birinin gecikmeli, ağırkanlı veya umursamaz tavırlarla bir yere gelmesi durumunda kullanılır. Bu fiil, genellikle bir iğneleme, eleştiri veya doğrudan küçümseme aracıdır.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).
