Припиздярить
(Pripizdyarit)- Bir şeyi kaba kuvvetle, özensizce veya aceleyle bir yere tutturmak, sabitlemek, çakmak: Genellikle fiziksel bir nesneyi sertçe, dikkat etmeden veya uygun olmayan bir şekilde yerine koymak veya monte etmek. Fiilin gücü ve kaba tonu, eylemin ne kadar hoyratça yapıldığını vurgular.
1. Örnek Cümle:- Давай припиздярим эту доску сюда хоть на один гвоздь, а потом подумаем. [da-vay pri-piz-dya-rim e-tu dos-ku syu-da hot' na a-din gvozd', a pa-tom pa-du-ya-mım]
- Hadi şu tahtayı şuraya en azından bir çiviyle kaba kuvvetle tuttur, sonra düşünürüz.
2. Örnek Cümle:- Как-то он эту полку припиздярил, она теперь шатается. [kak-ta on e-tu pol-ku pri-piz-dya-ril, a-na ti-per' şa-ta-yet-sya]
- O rafı bir şekilde savsaklayarak tutturdu, şimdi sallanıyor.
- Birini sertçe vurmak, dövmek, pataklamak: Fiziksel şiddet içeren kaba bir eylem.
1. Örnek Cümle:- Да он ему как припиздярил, так тот и отлетел. [da on ye-mu kak pri-piz-dya-ril, tak tot i at-lye-tel]
- Ona öyle bir yapıştırdı ki, diğeri uçtu gitti.
2. Örnek Cümle:- Если ещё раз так скажешь, я тебе припиздярю! [yes-li ye-şyo raz tak skaj-ış, ya ti-bye pri-piz-dya-ryu!]
- Eğer bir daha öyle dersen, sana bir tane yapıştırırım!
- Bir yere hızla veya ani bir şekilde çarpmak, düşürmek: Genellikle bir nesnenin beklenmedik veya kontrolsüz bir şekilde bir yüzeye çarpmasını ifade eder.
1. Örnek Cümle:- Он случайно припиздярил кружку об стол, и она разбилась. [on slu-çay-na pri-piz-dya-ril kruj-ku ap stol, i a-na raz-bi-las']
- Yanlışlıkla bardağı masaya çarptı ve kırıldı.
- Bir şeyi bir yere kaba kuvvetle getirmek, fırlatmak veya atmak: Bir nesneyi bir yerden alıp başka bir yere taşımak, ancak bunu hoyratça veya sertçe yapmak.
1. Örnek Cümle:- Припиздярь сюда все эти коробки, потом разберёмся. [pri-piz-dyar' syu-da vse e-ti ka-rop-ki, pa-tom raz-bye-ryom-sya]
- Tüm bu kutuları kaba kuvvetle buraya at, sonra hallederiz.
- Vurup sabitlemek
- Çakmak
- Vurmak
- Pataklamak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Припиздярить
Latin Transkripsiyonu: Pripizdyarit
Okunuşu ve Vurgu: [pri-piz-dya-rit']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçanın dört ana küfür kökünden biri olan пизда [piz-da] (kadın cinsel organı) kelimesinden türeyen пизд- [pizd-] köküne dayanmaktadır. Fiile eklenen при- [pri-] ön eki, bir yere doğru hareket, ekleme, bir şeyi tamamlama veya belirli bir sonuca ulaşma anlamı katarken, -ярить [-yarit'] eki ise fiile yoğun, kaba ve genellikle hoyratça bir eylem anlamı veren yaygın bir argo fiil son ekidir. Bu ek, eylemin özensiz, sert veya şiddetli bir şekilde yapıldığını vurgular. Kelimenin yapısı, eyleme aşırı bir yoğunluk ve kabalık derecesi ekleyerek, bir şeyi kaba kuvvetle, aceleyle veya özensizce yapma fikrini pekiştirir. Vasmer'in etimolojik sözlüğünde doğrudan bu kelimenin kendisi olmasa da, kök пизда [piz-da] kelimesinin Proto-Slavca kökenleri ve zamanla Rusçada aldığı müstehcen anlam evrimi detaylı olarak incelenmiştir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Припиздярить» fiili, Rus argosunda ve kaba dilde oldukça yaygın olup, genellikle bir eylemin aşırı güç, kaba kuvvet veya umursamazlıkla yapıldığını ifade eder. Bu fiil, Elistratov ve Mokienko & Nikitina'nın Rus argosu ve jargonu sözlüklerinde benzer anlamsal genişliklerle yer almaktadır. Kökündeki müstehcenlik nedeniyle (Plutser-Sarno'nun çalışmalarında detaylıca incelenen), bu fiil konuşmacının duyduğu öfke, bıkkınlık veya eyleme karşı kayıtsızlığını vurgular. Pragmatik açıdan, Levin'in müstehcen ifadeler üzerine yaptığı çalışmalar, bu tür kelimelerin sadece sözlük anlamının ötesinde, konuşmacının psikolojik durumunu ve toplumsal normlara karşı duruşunu da yansıttığını belirtir. Özellikle cezaevi argosunda (феня [fe-nya]) ve sokak kültüründe, bir şeyleri aceleyle, özensizce “halletmek” veya birine “iyi bir dayak atmak” gibi durumlarda sıkça kullanılır. Kaba işlerde, şantiyelerde veya hızlı ve özensiz bir şekilde bir şeyler yapılması gerektiğinde bu fiile başvurulabilir. Ayrıca, herhangi bir nesneyi kaba kuvvet kullanarak bir yere sabitlemek, çakmak veya çarpmak gibi fiziksel eylemler için de kullanılır. Stalin dönemi ve sonrası Sovyet toplumunda yaşanan zorluklar, insanların günlük yaşamda karşılaştığı kaba kuvvet ve hayatta kalma mücadelesi, bu tür ifadelere olan eğilimi artırmış olabilir, zira dil, toplumsal koşulların bir yansımasıdır (Chalidze, Fitzpatrick).
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
