1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Примандяриться
Latin Transkripsiyonu: Primandyaritsya
Okunuşu ve Vurgu: [pri-man-dya-rit'-sya]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

«Примандяриться» kelimesi, Rus argosunun en kaba ve aşağılayıcı ifadelerinden biri olup, kökenini kadın cinsel organını ifade eden aşırı müstehcen bir terim olan «манда» [man-da] kelimesinden alır. Bu kök, Rus dilindeki en ağır küfür köklerinden biridir ve kelimeye anında güçlü bir vulgarite katar. Fiilin başındaki «при-» [pri] ön eki, hareketin bir yöne doğru yapılmasını, bir yere ulaşmayı veya bir şeye eklenmeyi ifade eder (örn: gelmek, varmak, yaklaşmak). Fiilin sonundaki «-яриться» [yarit'-sya] son eki ise, genellikle argo ve küfürlü dilde fiil oluşturmak için kullanılan bir yapıdır ve eyleme kaba, ani, beceriksiz veya rahatsız edici bir nitelik kazandırır. Bu üç unsurun birleşimi, standart dildeki “gelmek” veya “varmak” fiilinin çok daha kaba, küçümseyici ve istenmeyen bir biçimini oluşturur.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

«Примандяриться» [pri-man-dya-rit'-sya] fiili, Rus argosunun ve ağır küfürlü dilinin (Plutser-Sarno, 2005; Elistratov, 2000) en keskin örneklerinden biridir. Kelimenin kökenindeki «манда» [man-da] kelimesi, Rus dilindeki dört ana küfür kökünden birini oluşturur ve bu sebeple kelimeye güçlü bir kaba ve aşağılayıcı anlam yükler. Bu fiil, birinin beklenmedik, davetsiz, kaba veya uygunsuz bir şekilde bir yere gelmesini, kendini dayatmasını veya bir duruma dahil olmasını ifade eder. Konuşmacının, gelen kişiye karşı duyduğu memnuniyetsizliği, siniri veya küçümsemeyi dile getirir. Genellikle ani, patavatsız veya istenmeyen bir gelişi vurgulamak için kullanılır.

Sosyolojik olarak, bu tür kelimeler hem otoriteye karşı bir başkaldırı hem de günlük konuşmada rahatlık ve samimiyetin aşırı bir ifadesi olarak ortaya çıkar. Özellikle hapishane argosunda (феня [fe-nya]) ve alt kültürlerde sıkça rastlanan bu tür ifadeler, standart dildeki “gelmek” fiilini kullanarak, dilsel bir oyunla (Sannikov, 1999) çok daha agresif ve küçümseyici bir ton yaratır. Bu fiilin kullanıldığı bağlamlar genellikle kavgacı, düşmanca veya en azından saygısızdır. Birinin “ortaya çıkması”, “pat diye gelmesi” veya “gelip yerleşmesi” gibi durumları tarif ederken, bu eylemin istenmeyen veya rahatsız edici olduğu mesajını güçlü bir şekilde verir. Kelimenin kendisi, telaffuz edenin duygusal durumunu (öfke, bıkkınlık, hor görme) net bir şekilde yansıtır (Levin, 1986).

Örnek olarak, bir toplantıya geç gelen veya davet edilmediği halde bir yere gelen biri için «примандяриться» [pri-man-dya-rit'-sya] ifadesi kullanılabilir. Bu, kişinin sadece geldiğini belirtmekle kalmaz, aynı zamanda onun bu gelişinin uygunsuzluğunu ve konuşmacı üzerinde yarattığı olumsuz etkiyi de vurgular.

4. KAYNAKÇA

• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
• Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
• Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
• Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).