Примандярить
(Primandyarit')- Bir şeyi kaba kuvvetle, özensizce veya derme çatma bir şekilde bir yere iliştirmek, tutturmak, monte etmek: Genellikle geçici, kalitesiz veya aceleyle yapılan bir işi ifade eder.
1. Örnek Cümle:- Давай примандярим эту полку хоть как-нибудь, потом переделаем. [da-vay pri-man-dya-rim e-tu pol-ku hot' kak-ni-but', pa-tom pe-re-dye-la-yem]
- Gel şu rafı bir şekilde iliştirelim, sonra düzeltiriz.
2. Örnek Cümle:- Он примандярил колесо проволокой, чтобы доехать до сервиса. [on pri-man-dya-ril ka-le-so pro-va-la-koy, şto-bı da-ye-hat' da ser-vi-sa]
- Servise kadar gidebilmek için tekerleği telle tutturdu.
- Bir şeyi uygun olmayan bir yere zorla sığdırmak veya takmak: Bir parçanın yerine tam oturmamasına rağmen kuvvetle monte edilmesi durumu.
1. Örnek Cümle:- Как ты умудрился примандярить такой большой мотор в эту маленькую машину? [kak tı u-mud-ril-sya pri-man-dya-rit' ta-koy bal'-şoy ma-tor v e-tu ma-len'-kuyu ma-şi-nu?]
- Bu kadar büyük bir motoru bu küçük arabaya nasıl sığdırmayı başardın?
- Birine veya bir şeye aniden, beklenmedik bir şekilde bir şeyi yüklemek veya atfetmek (mecazi): Genellikle olumsuz bir bağlamda, bir sorumluluğu veya suçu bir başkasına yıkmak anlamında.
1. Örnek Cümle:- Мне примандярили этот проект в последний момент. [mnye pri-man-dya-ri-li e-tot pra-ekt f pas-lyed-niy ma-myent]
- Bu projeyi son anda bana yıktılar.
- Kaba bir şekilde iliştirmek/tutturmak/çakmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Примандярить
Latin Transkripsiyonu: Primandyarit'
Okunuşu ve Vurgu: [pri-man-dya-rit']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
«Примандярить» fiili, Rusçada bir yere doğru yaklaştırma, ekleme veya tutturma anlamı katan «при-» [pri-] ön eki ile, küfürlü bir kök olan «манда» [man-da] (kadın cinsel organı) kelimesinden türemiş gibi görünen «-мандярить» fiil kökünün birleşmesiyle oluşmuştur. Bu kelime, genel olarak Rusçanın dört ana küfür kökünden biri olan «манда» ile doğrudan veya dolaylı bir ilişki içerisinde, bu küfür kökünden türeyen ve genellikle bir şeyi aceleci, özensiz, kaba veya uygunsuz bir şekilde yapma eylemlerini ifade eden çeşitli argo fiillerin bir parçasıdır. Vasmer'in etimolojik sözlüğü gibi genel kaynaklar bu tür argo kelimeleri doğrudan içermese de, Plutser-Sarno ve Elistratov gibi argo ve küfür sözlükleri, bu tip kelimelerin dilsel deformasyonlarını ve küfür kökleriyle bağlantılarını detaylandırmaktadır. Fiil, standart «приколотить» [pri-ka-la-tit'] (çivilemek, bir şeyi sıkıca tutturmak) kelimesinin argo ve küfürlü bir alternatifi olarak işlev görür ve bir işin ne kadar baştan savma ya da kaba yapıldığını vurgular.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Примандярить» kelimesi, Rus argosunda bir şeyi kaba kuvvetle, gelişigüzel, özensizce veya derme çatma bir şekilde bir yere iliştirmek, tutturmak veya monte etmek anlamında kullanılır. Bu fiil, genellikle bir işin kalitesizliğini, geçici veya plansız oluşunu ima eder. Örneğin, kırık bir şeyi tamir etmek için eldeki ilk malzemeyle alelacele bir çözüm üretildiğinde veya bir parçanın asıl yerine uymamasına rağmen zorla takıldığında bu kelime tercih edilebilir. Kelimenin taşıdığı bu olumsuz ve küçümseyici anlam, kökenindeki küfürlü çağrışımdan ileri gelir ve eylemin 'yanlış', 'uygunsuz' veya 'kalitesiz' yapıldığını pekiştirir. Mokienko ve Nikitina'nın büyük jargon sözlüğü, bu tür kelimelerin genellikle fiziksel emek gerektiren, özellikle inşaat, tamirat, montaj gibi işlerde, argo kullanımı seven işçi sınıfı arasında yaygın olduğunu belirtir. Ayrıca, bu kelime, Rus toplumunda 'nasıl olsa bir şekilde hallederiz' mantığıyla yapılan, yaratıcı ama aynı zamanda özensiz çözümlerin bir ifadesi olarak da görülebilir. Dilbilimci Levin, Rus dilindeki küfürlü ifadelerin pragmatik analizinde, bu tür fiillerin sadece bir eylemi değil, aynı zamanda o eyleme yönelik konuşmacının duygusal durumunu – bıkkınlık, hayal kırıklığı, küçümseme veya alaycılık – aktardığını vurgular.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).