Прижопывать
(Prijopıvat)- Suçüstü yakalamak, enselemek, kıçından yakalamak: Birini yapmaması gereken bir işi yaparken aniden ve kesin olarak ele geçirmek.
1. Örnek Cümle:- Мы его прижопываем прямо на месте преступления. [mı yevo pri-jo-pı-vayem prama na myes-tye pryes-tu-plyen-iya]
- Onu tam da suçüstü kıçından yakalıyoruz.
2. Örnek Cümle:- Если ты будешь воровать, тебя быстро прижопывают. [yes-li tı bu-dyeş va-ra-vat', ti-bya bıs-tra pri-jo-pı-va-yut]
- Eğer çalmaya devam edersen, seni hemen enseleyecekler.
- Bir şeyi aniden ve beklenmedik bir şekilde ele geçirmek/kapmak: Sadece insanları değil, bir nesneyi veya fırsatı da hızla ve beklenmedik anda ele geçirmek.
1. Örnek Cümle:- Он успел прижопывать последний кусок пирога, пока никто не видел. [on us-pyel pri-jo-pı-vat' pas-lyed-niy ku-sok pi-ra-ga, pa-ka nik-to nye vi-dyel]
- Kimse görmeden son pasta dilimini anında kaptı.
- Kıçından yakalamak / Kıçına çökerek yakalamak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Прижопывать
Latin Transkripsiyonu: Prijopıvat
Okunuşu ve Vurgu: [pri-jo-pı-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusçada kaba bir şekilde 'kıç' veya 'popo' anlamına gelen жопа [jopa] kökünden türemiştir. Başına gelen 'при-' ön eki, bir yere yaklaşma, ulaşma veya bir şeyi elde etme anlamlarını taşırken, sonundaki '-ывать' eki ise eylemin sürekli veya tekrarlanan bir biçimde yapıldığını ifade eder. Dolayısıyla kelimenin kökensel anlamı, birini 'kıçından yakalamak' veya 'kıçına çökmek' gibi fiziksel bir eylemden, mecazi olarak birini bir işi yaparken suçüstü yakalama veya aniden ele geçirme anlamlarına evrilmiştir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Прижопывать [pri-jo-pı-vat'] ifadesi, Rusça argoda birini beklenmedik bir anda, genellikle istemediği veya yapmaması gereken bir eylemi gerçekleştirirken 'suçüstü yakalamak' veya 'enselemek' anlamında kullanılır. Bu fiil, genellikle hukuka aykırı eylemlerde bulunan kişileri veya ahlaki olarak yanlış sayılan bir işi yaparken görülenleri tanımlamak için tercih edilir. İfadedeki жопа [jopa] kökü nedeniyle kaba ve alaycı bir tını taşır; yakalanan kişinin hem fiziksel hem de psikolojik olarak hazırlıksız ve savunmasız bir durumda olduğuna vurgu yapar. Yeraltı dünyasında, sokak jargonda ve günlük konuşmada sıkça rastlanan bu kullanım, yakalama eyleminin sertliğini, ani oluşunu ve yakalanan kişi üzerindeki aşağılayıcı etkisini güçlü bir şekilde ifade eder. Yakalanan kişinin durumunun çaresizliğini ve kaçışın olmadığını ima eder.