Прихуячиться
(Prihuyaçıtsa)- Kaba bir şekilde veya istenmeyen bir biçimde bir yere gelmek/pat diye çıkagelmek: Bir yere davetsiz, beklenmedik veya rahatsız edici bir tavırla varmak, kendini oraya zorla atmak.
1. Örnek Cümle:- Куда ты сюда прихуячился? Тебя никто не звал. [ku-da tı syu-da pri-hu-ya-çil-sa? ti-bya nik-to nye zval.]
- Ne diye buraya geldin (kendini attın)? Kimse seni çağırmadı.
2. Örnek Cümle:- Он опять прихуячился к нам со своими проблемами. [on a-pyat' pri-hu-ya-çil-sa k nam sa sva-i-mi pra-blye-ma-mi.]
- Yine sorunlarıyla başımıza dikildi (geldi).
- Bir yere asılmak/ilişmek/yapışmak: Genellikle bir şeye zorla veya uygunsuz bir biçimde tutunmak, ilişmek veya sabitlenmek. Bu kullanım mecazi olarak da bir kişiye yapışma anlamında da kullanılabilir.
1. Örnek Cümle:- Не прихуячься к нему, он тебя пошлёт! [nye pri-hu-yaç-sa k ni-mu, on ti-bya paş-lyot!]
- Ona yapışma (ilişme), seni gönderecektir!
- Kendini bir yere atmak/takmak
- Zorla/istenmeden gelmek/ortaya çıkmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Прихуячиться
Latin Transkripsiyonu: Prihuyaçıtsa
Okunuşu ve Vurgu: [pri-hu-ya-çit-sa]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
«Прихуячиться» fiili, Rusçanın en kaba ve müstehcen kelimelerinden biri olan, erkek cinsel organı anlamına gelen хуй [huy] kökünden türemiştir. Bu kök, Proto-Slavca *xujъ kelimesine dayanır ve Slav dillerinde benzer biçimlerde geniş bir küfür ve argo ailesinin temelini oluşturur (Vasmer, 1986). Fiilin başına gelen при- [pri-] ön eki, bir yere doğru hareket, varış veya birleşme anlamı katarken, -яч- [yaç-] eki fiile kaba ve aşağılayıcı bir ton yükler. Sonundaki -ся [sya] dönüşlülük veya edilgenlik ekidir ve eylemin özne tarafından kendi kendine yapıldığını veya özneyi etkilediğini gösterir. Dolayısıyla kelimenin yapısal olarak en kaba biçimde “kendini bir yere atmak/takmak” gibi bir anlam taşıdığı söylenebilir (Plutser-Sarno, 2005).
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Прихуячиться» kelimesi, konuşma dilinde ve özellikle yeraltı jargonunda (феня [fe-nya]), sokak argosunda (Elistratov, 2000) ve ağır küfürlü ifadelerde sıkça rastlanan son derece kaba bir fiildir. Anlamı, kaba bir şekilde veya istenmeyen bir biçimde bir yere gelmek, pat diye çıkagelmek, dikilmek ya da kendini bir yere zorla atmak/sokmak şeklindedir. Standart dildeki kaba ancak küfür içermeyen karşılığı припереться [pri-pe-ret-sa] fiilidir; ancak «прихуячиться» bu fiilin çok daha müstehcen ve agresif bir versiyonudur. Bu kelime genellikle konuşanın geldiği kişiden veya durumdan duyduğu rahatsızlığı, küçümsemeyi veya öfkeyi ifade eder (Levin, 1986). Örneğin, beklenmedik veya davetsiz bir misafirin gelişi karşısında duyulan hüsranı dile getirmek için kullanılabilir. Toplumsal tabakalaşma ve kaba dilin yaygınlığı, özellikle Post-Sovyet döneminde (Zemskaya, 1996), bu tür fiillerin günlük konuşmadaki yerini pekiştirmiştir. Kullanımı, konuşmacının sosyal çevresi, eğitim seviyesi ve ifade etmek istediği duygusal yoğunluğa göre değişmekle birlikte, her durumda son derece kaba ve saygısızca kabul edilir. Hapishane kültürü ve kriminal argoda da yaygın olarak kullanılır; burada otoriteye veya başkalarına karşı saygısız bir tavır sergilemenin bir yolu olarak görülebilir (Mokienko & Nikitina, 2000; Galeotti, 2018).
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Galeotti, M. (2018). The Vory: Russia's Super Mafia. Yale University Press.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).