приблуда
(pribluda)- Başıboş veya sahipsiz hayvan (genellikle kedi veya köpek): Sokaktan gelmiş, sahiplenilmiş, evlat edinilmiş hayvan. Genellikle hafif küçümseyici ama aynı zamanda şefkatli bir ton içerebilir.
- Наш кот – приблуда, подобрали его ещё котёнком на улице. [naş kot – prib-lu-da, pa-dab-ra-li ye-vo iş-ço ka-tyon-kam na u-lit-se]
- Bizim kedi sokaktan geldi, daha yavruyken bulduk onu.
- Что за приблуда к нам привязалась? Собака голодная, что ли? [şto za prib-lu-da k nam pri-vya-za-las? sa-ba-ka ga-lod-na-ya, şto li?]
- Bu ne menem bir sokak serserisi geldi başımıza? Aç köpek mi ne?
- Tanıdık olmayan, garip veya istenmeyen kişi; sonradan ortaya çıkan, aidiyeti belirsiz şahıs: Gruba sonradan katılan, nereden geldiği belli olmayan veya istenmeyen kişi. Genellikle küçümseyici ve aşağılayıcı bir tonla kullanılır.
- Откуда эта приблуда вообще взялась? Мы её не звали. [at-ku-da e-ta prib-lu-da va-ap-şe vzya-las? mı ye-yo ni zva-li]
- Bu serseri de nereden çıktı şimdi? Biz çağırmadık ki onu.
- Опять этот приблуда к нам приехал, пожить хочет. [ap-yat e-tat prib-lu-da k nam pri-ye-hal, pa-jit ho-çet]
- Yine mi geldi bu pezevenk, kalmaya mı niyetli?
- İlave, gereksiz veya garip bir alet/parça: Bir şeye eklenen, ama işlevi pek anlaşılmayan, kötü tasarlanmış veya gereksiz görülen alet, mekanizma veya parça; zımbırtı, aparat.
- Что это за приблуда у тебя к компьютеру подключена? [şto e-ta za prib-lu-da u ti-bya k kom-pyu-te-ru pad-klyu-çi-na?]
- Bilgisayarına taktığın bu zımbırtı da neyin nesi?
- Эта приблуда на моей машине только мешается, надо её снять. [e-ta prib-lu-da na ma-yey ma-şi-ne tol-ka mi-şa-yet-sa, na-da ye-yo snyat']
- Arabamdaki bu ıvır zıvır sadece engel oluyor, sökmek lazım.
- Sokak serserisi (kişi)
- Başıboş (hayvan)
- Hurdalık (nesne)
- İstenmeyen ilave
- Gelip yapışan şey
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: приблуда
Latin Transkripsiyonu: pribluda
Okunuşu ve Vurgu: [prib-lu-da]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusçada "ek, yaklaşım, gelişim, bitişiklik" anlamları taşıyan при- [pri] ön eki ile "başıboş dolaşmak, yoldan çıkmak, zina etmek" anlamındaki блудить [bludit'] fiilinin kökünden türemiştir. Bu birleşim, kelimenin temelinde "yoldan çıkıp gelen, başıboş gelip yapışan" anlamını taşır. Tarihsel olarak блуд [blud] kelimesi, hem fiziksel olarak yolunu şaşırmayı hem de ahlaki olarak sapmayı ifade etmiştir. Bu etimolojik yapı, kelimenin modern argodaki istenmeyen, amaçsızca ortaya çıkmış veya aidiyeti belirsiz kişi/nesne anlamlarını pekiştirmektedir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
"Слова с приставкой" kategorisine ait olan приблуда kelimesi, Rus argosunda ve halk dilinde, istenmeyen, nereden geldiği belli olmayan veya beklenmedik bir şekilde ortaya çıkan bir şeyi veya birini tanımlamak için kullanılır. Bu kelime, genellikle küçümseyici, aşağılayıcı veya kayıtsız bir ton taşır. Sosyolojik olarak, bu tür bir kelimenin varlığı, toplumsal yapıda "dışarıdan gelen" veya "ait olmayan" unsurlara karşı duyulan güvensizliği ve önyargıyı yansıtır. Tarihsel olarak Rus toplumunda, bir kişinin veya bir nesnenin kökeni ve aidiyeti önem taşımıştır; bu bağlamda "приблуда" tam da bu belirsizliği ifade eder. Örneğin, bir evcil hayvan için kullanıldığında, sahipsiz, sokaktan gelmiş ve kim olduğu bilinmeyen bir hayvanı belirtir. Bir insana atfedildiğinde ise, sosyal çevrede yeri olmayan, gruba yabancı veya hatta gayrimeşru bir çocuk anlamlarına gelebilir ki bu kullanım oldukça serttir. Teknolojik aletler veya diğer nesneler için kullanıldığında ise, işlevi belirsiz, kalitesiz, garip veya gereksiz bir "zımbırtı" veya "aparat" anlamını taşır. Kelimenin genel havası, bir şeyin varlığının bir tesadüf eseri olduğu ve aslında orada olmaması gerektiği yönündedir.