1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Промандячиваться
Latin Transkripsiyonu: Pramandyaçivatsya
Okunuşu ve Vurgu: [pra-man-dya-çi-vat'-sya]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Bu kelime, Rus argosunda son derece müstehcen ve dışavurumcu bir fiildir. Kelime, tamamlanmış bir eylemi veya bir şeye zaman harcamayı belirten про- [pro-] ön ekinden ve kadın cinsel organı için kaba bir terim olan манда [man-da] kökünden türetilmiş bir fiil kökünden oluşur. -ива- [-iva-] soneki, süregelen veya tekrarlanan bir eylemi ifade eden bitmemiş bir eylem kipini (imperfective aspect) belirtirken, -ся [-sya] dönüşlü soneki ise eylemin kişinin kendine yönelik olduğunu veya geçişsiz bir durumu ima eder.

манда [man-da] terimi, Rusçada en eski ve en güçlü kaba köklerden biridir ve genellikle antik Slav inançlarında kaos, değersizlik ve genel olumsuzluk kavramlarıyla ilişkilendirilmiştir (Vasmer, 1986; Uspensky, 1994). Bu kökten türeyen мандячить [man-dya-çit'] fiili ise geniş anlamda “boş işlerle uğraşmak”, “zaman kaybetmek”, “bir şeyi kötü yapmak” veya “anlamsız faaliyetlerde bulunmak” gibi anlamlara gelir.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

Промандячиваться [pra-man-dya-çi-vat'-sya] kelimesi, kişinin kendi ihmali, aptallığı veya aşırı düşkünlüğü (genellikle kumar veya içki gibi aşağılayıcı bir faaliyete) nedeniyle her şeyini kaybetmesi, parasını veya mal varlığını saçıp savurması ya da tamamen başarısız olması eylemini tanımlamak için kullanılır. -ся [-sya] sonekinin dönüşlü doğası, bireyin bu yıkımı kendi başına getirdiğini vurgular.

Kelime, ahlaki yozlaşma ve kendi kendini yok etme anlamında güçlü bir çağrışım taşır. Nötr bir ifade olan проигрываться [pra-ig-rı-vat'-sya] (kaybetmek/kumarda kaybetmek) kelimesinden çok daha kaba ve duygusal olarak yüklüdür. Rus dilinin güçlü dışavurumcu kelime dağarcığı sisteminde (Plutser-Sarno, 2005; Elistratov, 2000), bu fiil en saldırgan ve aşağılayıcı sözcük dağarcığı katmanına aittir. Kullanımı, kendi kendini yok etme eylemine ve kaynakların veya fırsatların savurgan, çoğu zaman ahlaksızca harcanmasına yönelik derin bir küçümsemeyi yansıtır.

Tarihsel olarak, bu tür ifadeler, kaynakların kıt olduğu ve pervasız savurganlığın şiddetle kınandığı kırsal topluluklarda (Dal, 1863-1866) veya daha sonra, kazanılan parayı saçıp savurmanın ciddi sonuçlara yol açabileceği suç yeraltı dünyasında (Mokienko & Nikitina, 2000; Galeotti, 2018) yaygın olarak kullanılırdı. Kelime, kişinin kendi yozlaşmış veya sorumsuz eylemleri sonucunda tam bir sefalet veya başarısızlık durumuna düşmesini kapsar. Sadece para kaybetmeyi değil, bu süreçte kişinin onurunu, statüsünü veya benlik saygısını, çoğu zaman alenen veya göze batacak şekilde yitirmesini de ima eder.

4. KAYNAKÇA

• Dal, V. I. (1863-1866). Толковый словарь живого великорусского языка (Yaşayan Büyük Rus Dilinin Açıklamalı Sözlüğü).
• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
• Galeotti, M. (2018). The Vory: Russia's Super Mafia. Yale University Press.
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.
• Uspensky, B. A. (1994). Мифологический аспект русской экспрессивной фразеологии (Rus Ekspresif Frazeolojisinin Mitolojik Boyutu).
• Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).