Поймать на конец
(Poymat' na konets)- Zührevi/Cinsel yolla bulaşan hastalığa yakalanmak: Korunmasız cinsel temas sonucunda bel soğukluğu, frengi veya benzeri bir cinsel hastalık kapmak.
1. Örnek Cümle:- Он пошёл к врачу, потому что нагулялся и поймал на конец. [on pa-şol k vra-çu, pa-ta-mu şto na-gul-yal-sa i pay-mal na ka-nyets]
- Gezip tozup alete hastalık kaptığı için doktora gitti.
2. Örnek Cümle:- Будь осторожен, а то поймёшь на конец что-нибудь не то. [bud' as-ta-ro-jen, a to pay-myoş na ka-nyets şto-ni-bud' nye to]
- Dikkatli ol, yoksa alete kötü bir hastalık bulaştırırsın.
- Alete/Uca (hastalık) yakalamak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Поймать на конец
Latin Transkripsiyonu: Poymat' na konets
Okunuşu ve Vurgu: [pay-mat' na ka-nyets]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Deyim, Rusçada "yakalamak, kapmak" anlamına gelen поймать [pay-mat'] fiili ile "uç, son" anlamına gelen ve argoda erkek cinsel organı için yaygın bir kaba terim olarak kullanılan конец [ka-nyets] kelimesinin birleşiminden oluşur. Bir nesnenin veya organın üzerine bir şey bulaştırmak, oltaya takılmak veya avlanmak metaforu üzerinden türetilmiştir. Sözcük öbeğindeki конец [ka-nyets] kelimesi, anatomiye gönderme yapan halk dilindeki doğrudan ve kaba metaforik bir kullanımın ürünüdür.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus sokak argosunda ve özellikle erkekler arası gündelik konuşma dilinde (veya askerlik, hapishane kültürü gibi kapalı erkek topluluklarında) zührevi bir hastalığa yakalanma durumunu ifade etmek için kullanılan son derece kaba ve mecazi bir deyimdir. Rus dilinde hastalanmak genel olarak "bir hastalığı yakalamak" yani поймать болезнь [pay-mat' ba-lyezn'] şeklinde ifade edilir. Bu deyimde ise hastalığın vücudun hangi bölgesi üzerinden ve hangi eylemle kapıldığı doğrudan erkek organı olan конец [ka-nyets] kelimesiyle somutlaştırılmıştır. Şehir argosunda korunmasız cinsel ilişkinin olumsuz sonuçlarını alaycı veya ironik bir tonda dile getirmek için tercih edilir. Deyimin yapısı, cinselliği ve bunun getirdiği riskleri argo dili üzerinden tipleştirme ve basitleştirme eğilimini yansıtır.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.