Поставить свечку
(Postavit' sveçku)- Cinsel ilişkiye girmek, sevişmek, sikmek: Dini bir eylem olan mum yakma fiilinin, alaycı ve müstehcen bir şekilde cinsel birleşmeyi ifade etmek için kullanıldığı bir argo terim.
1. Örnek Cümle:- Ну что, пошли свечку поставим? [nu şto, paş-li svyeç-ku pas-ta-vim?]
- Ne o zaman, gidelim de bir mum yakalım mı? (İma: Gidelim de sevişelim mi?)
2. Örnek Cümle:- Она ему свечку поставила, чтобы он отстал. [a-na ye-mu svyeç-ku pas-ta-vi-la, şto-bı on at-stal]
- Ona mum yaktı (sevişti) ki peşini bıraksın.
- Mum yakmak / Mum dikmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Поставить свечку
Latin Transkripsiyonu: Postavit' sveçku
Okunuşu ve Vurgu: [pas-ta-vit' svyeç-ku]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
İfade, Rusçada 'yerleştirmek, koymak' anlamına gelen поставить [pas-ta-vit'] fiili ile 'küçük mum' veya 'mum' anlamına gelen свечка [svyeç-ka] kelimesinin akuzatif hâli olan свечку [svyeç-ku] kelimesinin birleşiminden oluşur. Kelimenin birebir çevirisi 'mum yakmak' veya 'mum dikmek' şeklindedir. Argo ve küfür jargonundaki kullanımı ise, bu dini ve sembolik eylemin tamamen zıt bir anlam olan cinsel ilişkiyi ifade etmek üzere öforizm (örtmece) olarak kullanılmasına dayanır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus Ortodoks Hristiyan geleneğinde, kilisede mum yakmak (поставить свечку [pas-ta-vit' svyeç-ku]) sevdiklerinin sağlığı, ölenlerin anısına, Tanrı'ya şükranlarını sunmak veya bir dilek dilemek gibi derin dini ve manevi anlamlar taşıyan kutsal bir eylemdir. Bu fiilin Rus argosunda 'cinsel ilişkiye girmek, sevişmek' (поебаться [pa-ye-bat'-sya]) anlamında kullanılması, oldukça alaycı, müstehcen ve çoğu zaman kaba bir dil oyunudur. Bu kullanım, kutsal olan ile dünyevi ve tabu olan arasındaki keskin tezatlıktan doğar.
Söz konusu ifade, çoğunlukla gayri resmi ve samimi ortamlarda, hatta aşağılayıcı veya küçümseyici bir tonda cinsel birleşmeyi ima etmek için kullanılır. Bazen hızlı, sıradan veya bir amaç uğruna gerçekleştirilen cinsel eylemleri tanımlamak için de kullanılır. Bu tür öforizmler, Rusça küfür ve argo jargonunda sıkça görülen bir dil mekanizmasıdır; toplumsal tabuları aşmak, dolaylı yoldan iletişim kurmak veya mizahi bir etki yaratmak amacıyla kullanılır. Plutser-Sarno'nun çalışmalarında belirtildiği gibi, bu tür ifadeler, Rusça küfür dilinin yapısal anatomisinin önemli bir parçasıdır. Elistratov ve Mokienko & Nikitina'nın sözlüklerinde de benzer örtmece kullanımlara rastlanır. Levin'in analizlerinde belirtildiği gibi, bu pragmatik dönüşüm, kelimenin sadece literal anlamından öte, konuşmacının duygu durumunu ve niyetini de yansıtır.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
- Uspensky, B. A. (1994). Мифологический аспект русской экспрессивной фразеологии (Rus Ekspresif Frazeolojisinin Mitolojik Boyutu).