Поснашиваться
(Posnaşivatsya)- Sürekli zorluklarla karşılaşmak, sıkıntıda olmak, mücadele etmek; bir durum veya iş yüzünden yıpranmak, bezginlik yaşamak: Kişinin yaşam koşulları, iş veya ilişkiler nedeniyle ruhsal ya da fiziksel olarak tükenmesi, sürekli olumsuzluklarla boğuşması.
1. Örnek Cümle:- Давно я так не поснашивался на работе, сил уже нет. [dav-no ya tak nye pa-sna-şi-val-sya na ra-bo-tye, sil u-je nyet]
- Uzun zamandır işte böyle yıpranmamıştım, artık gücüm kalmadı.
2. Örnek Cümle:- С ним столько поснашиваешься, пока он что-то сделает. [s nim stol'-ka pa-sna-şi-vay-eş-sya, pa-ka on şto-ta zdi-lay-et]
- O bir şey yapana kadar onun yüzünden çok yıpranırsın (çok uğraşırsın).
- Kullanılmak, sömürülmek, başkaları tarafından manipüle edilmek veya kötü muamele görmek: Bir başkası tarafından avantaj elde etmek amacıyla sürekli olarak kullanıma maruz kalmak, hakları ihlal edilmek veya aşağılayıcı bir duruma düşürülmek.
1. Örnek Cümle:- Хватит уже поснашиваться за всех, пусть каждый сам отвечает за себя. [hva-tit u-je pa-sna-şi-vat'-sya za vsyeh, pust' kaj-dıy sam ot-vye-ça-yet za syeb-ya]
- Herkes için yıpranmayı bırak artık, bırak herkes kendi sorumluluğunu alsın.
2. Örnek Cümle:- Чувствую, что на этой должности только поснашиваюсь, без всякой перспективы. [çuv-stvu-yu, şto na e-tay dolj-nas-ti tol'-ka pa-sna-şi-vay-us', byez vsya-kay pyer-spek-ti-vı]
- Bu pozisyonda sadece yıprandığımı (sömürüldüğümü) hissediyorum, hiçbir gelecek yok.
- (Nesneler için mecazi) Çok fazla kullanımdan dolayı aşınmak, eskimek, yıpranmak; mecazi olarak işlevini yitirmek veya kötü duruma düşmek: Bir eşyanın veya sistemin aşırı kullanım, ihmal veya zamanla kalitesini yitirmesi, bozulması. Bu kullanımda da genellikle bir olumsuzluk ve çaresizlik vurgusu bulunur.
1. Örnek Cümle:- Машина уже совсем поснашивалась, пора новую брать. [ma-şi-na u-je sav-syem pa-sna-şi-val-as', pa-ra no-vu-yu brat']
- Araba artık iyice yıprandı, yeni bir tane alma zamanı geldi.
- Yıpranmak, aşınmak (zamanla, kullanımdan)
- (Mecazi) Sürekli sıkıntı çekmek, zorlanmak, kullanılmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Поснашиваться
Latin Transkripsiyonu: Posnaşivatsya
Okunuşu ve Vurgu: [pa-sna-şi-vat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusçada "taşımak, giymek, dayanmak, yıpratmak" gibi anlamlara gelen genel fiil kökü носить [na-sit'] üzerinden türemiştir. Bu köke, "azaltma, kısmi tamamlama, yavaş yavaş" anlamı katan по- [po] ön eki ve eylemin tekrarlanma veya süreklilik arz ettiğini belirten -ивать [i-vat'] soneki eklenmiştir. Son olarak, eylemin özne üzerinde gerçekleştiğini veya edilgen bir durumu ifade eden -ся [sya] dönüşlülük/edilgenlik eki getirilmiştir. Kelimenin temel anlamı "yavaş yavaş yıpranmak, kullanılmak, aşınmak"tır. Ancak, bu kelime, "biraz sevişmek, birbiriyle yaramazlık yapmak" veya daha kaba bir ifadeyle "pasif olarak sıkıntı çekmek, zor durumda kalmak, mücadele etmek" anlamlarına gelen поебываться [pa-ye-bı-vat'-sya] fiilinin daha dolaylı, açıkça küfürlü olmayan ancak yine de kaba ve ima dolu bir karşılığı olarak kullanılır. Bu kullanım, kelimenin "yıpranma" anlamının mecazi olarak "bir durumdan veya kişiden dolayı yıpranmak, pasif olarak kötü muamele görmek" şeklinde genişlemesiyle ortaya çıkmıştır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Поснашиваться [pa-sna-şi-vat'-sya] ifadesi, Rus argosunda ve halk dilinde, bir kişinin veya bir durumun uzun süreli olumsuz etkiler altında kalmasını, zorluklarla mücadele etmesini, yıpranmasını veya sömürülmesini anlatmak için kullanılan kaba bir terimdir. Daha açık ve müstehcen bir ifade olan поебываться [pa-ye-bı-vat'-sya]'nın yerine, aynı anlamı taşıyan ancak biraz daha örtük bir şekilde kullanılan bir alternatiftir. Bu durum, özellikle konuşmacının açıkça küfürlü bir dil kullanmak istemediği ancak yine de güçlü bir olumsuzluk veya bezginlik ifade etmek istediği durumlarda tercih edilir.
Sözcük, genellikle iş ortamında, kişisel ilişkilerde veya genel yaşam koşullarında hissedilen bıkkınlık, çaresizlik, pasif direniş ya da sürekli bir dezavantajlı olma durumunu betimler. Örneğin, bir işin zorluğundan, bir patronun baskısından ya da genel olarak hayatın getirdiği sıkıntılardan dolayı "yıpranmak" anlamında kullanılır. Bu mecazi kullanım, kişinin iradesi dışında maruz kaldığı olumsuzlukları ve bu durumun onu nasıl tükettiğini vurgular. Rusçanın ana küfür köklerinin zengin türev ve örtmece (eufemizm) kapasitesini gösteren bir örnektir. Bu tür kelimeler, otoriteye karşı bir alaycılık veya günlük yaşamın zorluklarına karşı bir nefes alma biçimi olarak da işlev görür.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü).
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).