1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Послаться
Latin Transkripsiyonu: Poslat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [pas-lat'-sya]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Kelimenin kökeni, "göndermek" anlamına gelen Rusça fiil послать [pas-lat'] ve Proto-Slavca *sъlati köküne dayanır. Fiile eklenen dönüşlü ek -ся [-sya], eylemin özne üzerinde gerçekleştiğini veya karşılıklı olduğunu belirtir. Dolayısıyla, kelimenin standart anlamı "bir şeye veya birine başvurmak", "dayanmak" veya "gönderilmek" şeklindedir. Ancak, bu sözlük bağlamında sunulan "послаться — поебаться" ifadesi, kelimenin standart anlamından uzaklaşarak, Rus argo ve kaba dilinde cinsel ilişkiye girmek anlamına gelen поебаться [pa-ye-bat'-sya] fiilinin bir eşanlamlısı veya örtmece (eufemizm) biçimi olarak kullanıldığını göstermektedir. Bu anlamsal kayma, doğrudan etimolojik bir bağdan ziyade, dilsel oyun (языковая игра [yı-zı-ka-va-ya ig-ra]) ve tabu kelimelerden kaçınma ihtiyacından kaynaklanmaktadır. Cinsel ilişkiyi ifade eden поебаться [pa-ye-bat'-sya] fiili, Rusçanın en güçlü küfür köklerinden biri olan еб- [yeb-] kökünden türemiştir ve Plutser-Sarno'nun çalışmalarında detaylıca incelenen, Rus kaba dilinin temelini oluşturan köklerden biridir.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

Dildeki tabu konuları ifade etmek için doğrudan veya açık ifadeler yerine dolaylı yollara başvurma eğilimi, argo ve jargonda sıkça görülen bir olgudur. Послаться [pas-lat'-sya] kelimesinin, cinsel eylemi ifade eden поебаться [pa-ye-bat'-sya] fiilinin yerine kullanılması, bu tür bir örtmeceli anlatım stratejisinin bir örneğidir. Bu kullanım, muhtemelen, doğrudan küfürlü ifadeyi kullanmaktan kaçınarak, yine de aynı kaba veya müstehcen anlamı ima etme amacı güder. Elistratov ve Mokienko-Nikitina gibi Rus argo ve jargon sözlükleri, bu tür yaratıcı ve genellikle müstehcen anlamsal dönüşümlerin örneklerini bolca sunar. Bu tür bir dilsel değişim, özellikle gençlik argosu, belirli alt kültürler veya çok gayriresmi sosyal çevrelerde gözlemlenebilir. B. A. Uspensky'nin Rus dilinin mitolojik ve ekspresif frazeolojisi üzerine yaptığı çalışmalar, bu tür güçlü köklerin ve onların türevlerinin toplumsal bilinçaltındaki yerini ve kültürel etkilerini ortaya koyar. Послаться [pas-lat'-sya] fiilinin bu özel anlamda kullanımı, konuşmacının hem tabuyu ifade etme arzusunu hem de bunu belirli bir incelik (veya ironi) ile yapma çabasını gösterir. Bu, dilin sadece bilgi aktarım aracı olmaktan öte, sosyal normları esnetme ve dilsel oyunlar yoluyla mizah veya başkaldırı ifade etme potansiyelini de ortaya koyar.

4. KAYNAKÇA

• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
• Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
• Uspensky, B. A. (1994). Мифологический аспект русской экспрессивной фразеологии (Rus Ekspresif Frazeolojisinin Mitolojik Boyutu).
• Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).