1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Попиздярить
Latin Transkripsiyonu: Popizdyarit'
Okunuşu ve Vurgu: [pa-piz-dya-rit']

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Попиздярить [pa-piz-dya-rit'] fiili, Rusçanın en kaba ve müstehcen küfür köklerinden biri olan пизда [piz-da] kökeninden türemiştir. Bu kök, Rus dilindeki en güçlü ve tabu argo köklerinden biri olarak kabul edilir (Plutser-Sarno, 2005). Fiilin başındaki по- [po] ön eki, bu bağlamda bir eylemin başlangıcını veya tamamlanmasını, genellikle ani ve hızlı bir hareketi işaret eder. Fiile eklenen -ярить [-ya-rit'] (bu örnekte fonetik nedenlerle ve yoğunluk katmak amacıyla d harfinin eklenmesiyle -дярить [-dya-rit']) son eki ise, Rus argosunda fiillere güçlü, hızlı, enerjik veya zorlayıcı bir eylem anlamı katan yaygın bir argo fiil yapım ekidir. Bu yapı, eyleme küçümseyici veya agresif bir nüans ekler. Dolayısıyla, попиздярить fiili, kökenindeki küfürlü yoğunluğu, по- ön ekindeki ani başlangıç ve -дярить son ekindeki hızlı/zorlayıcı eylem anlamlarını birleştirerek, hızlı, aceleci ve genellikle kaba bir şekilde “gitmek” veya “koşmak” anlamını taşır.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

Попиздярить [pa-piz-dya-rit'] kelimesi, Rusçanın ağır küfürlü ve argo kelime dağarcığının bir parçasıdır ve Rus toplumunda son derece gayri resmi, hatta kaba kabul edilen ortamlarda kullanılır. Nötr bir şekilde “koşmak” veya “gitmek” anlamına gelen бежать [bi-jat'] veya побежать [pa-bi-jat'] fiillerinin aksine, попиздярить eylemin çok daha hızlı, aceleci, umursamaz ve genellikle kaba bir biçimde gerçekleştiğini ifade eder. Bu fiil, konuşmacının mevcut durumdan duyduğu rahatsızlığı, sabırsızlığı, bir an önce oradan uzaklaşma arzusunu veya genel olarak bir küçümseme ve aldırış etmeme tavrını güçlü bir şekilde yansıtır (Levin, 1986; Zemskaya, 1996).

Bu türden fiiller, genellikle samimi arkadaş grupları içinde, erkekler arasında, hapishane argosunda (феня [fe-nya]) veya gerilimli durumlarda, aşırı duygusal yoğunluğu ve bir miktar agresifliği aktarmak için kullanılır. Birinden hızla uzaklaşmasını emretmek (örneğin, “siktir git” anlamında), bir yerden acilen ayrılmak veya bir yere koşturarak gitmek için başvurulur. Örneğin, hoşa gitmeyen bir durumdan kaçarken, bir tehlike anında veya sadece bir yere yetişmek için zaman kısıtlaması varken bu fiile başvurulabilir. Kullanımı, konuşmacının sosyal çevresine ve konuşmanın bağlamına göre büyük ölçüde değişir; resmi ortamlarda kesinlikle kabul edilemezken, yeraltı jargonunda, askeri veya işçi sınıfı ortamlarında daha yaygın olarak duyulabilir. Kelime, Rus dilinin ekspresif frazeolojisi içinde (Uspensky, 1994) bir eylemin sadece gerçekleştiğini değil, aynı zamanda o eylemin arkasındaki yoğun duyguyu ve tavrı da vurgulayan güçlü bir araçtır. Ağır küfür jargonuna giren bu türden kelimeler, dilsel oyunların (Sannikov, 1999) bir parçası olarak da karşımıza çıkabilir, ancak temel işlevi ifadeye kaba ve sert bir vurgu katmaktır.

4. KAYNAKÇA

• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
• Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
• Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
• Uspensky, B. A. (1994). Мифологический аспект русской экспрессивной фразеологии (Rus Ekspresif Frazeolojisinin Mitolojik Boyutu).
• Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).