Попиздяшиваться
(Popizdyaşivat'sya)- Fiziksel olarak oradan oraya savrulmak, çarpmak veya vurulmak: Genellikle istenmeyen, rahatsız edici veya yorucu bir durumu ifade eder. Mecburi veya kontrol dışı hareket etme durumlarını vurgular.
1. Örnek Cümle:- Ехали по ухабам и всю дорогу попиздяшивались. [ye-ha-li pa u-ha-bam i fsyu da-ro-gu pa-piz-dya-şi-vat'-sya]
- Bozuk yollarda gidiyorduk ve tüm yol boyunca oradan oraya savrulduk.
2. Örnek Cümle:- Весь день на стройке попиздяшиваешься, а толку никакого. [ves' den' na stroy-ke pa-piz-dya-şi-va-yi-şya, a tol-ku ni-ka-ko-va]
- Bütün gün inşaatta oradan oraya savruluyorsun, ama faydası yok.
- Bir yerlerde amaçsızca, boş boş veya sıkılarak dolanmak, vakit öldürmek: Bu kullanımda eylemin anlamsızlığı, üretken olmaması ve yıpratıcılığı vurgulanır.
1. Örnek Cümle:- Ну что ты здесь попиздяшиваешься? Делом займись! [nu şto tı zdes' pa-piz-dya-şi-va-yi-şya? de-lam zay-mis']
- Ne diye burada boş boş dolanıyorsun? Bir işe yaramayanla meşgul ol!
2. Örnek Cümle:- У него нет работы, вот и попиздяшивается по городу. [u ni-vo net ra-bo-tı, vot i pa-piz-dya-şi-va-yi-t'sya pa go-ra-du]
- İşi yok, o yüzden şehirde boş boş gezip duruyor.
- Kendini hafifçe kakalamak / Kakalanmak / Savrulmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Попиздяшиваться
Latin Transkripsiyonu: Popizdyaşivat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [pa-piz-dya-şi-vat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçadaki en ağır küfür köklerinden biri olan пизд- [pizd-] kökünden türemiştir. Bu kök, Proto-Slavca *pezda kelimesine dayanır ve kadın cinsel organı anlamına gelir. (Vasmer, 1986). Fiilin başına gelen по- [po-] ön eki, bir eylemin belirli bir süre, bir dereceye kadar veya başlangıcını ifade edebilir. -яшивать- [-yaşivay] veya -ивать- [-ivay] son ekleri ise eylemin tekrarlı, süregelen veya uzun süreli olduğunu belirten, genellikle argoda ve gündelik dilde kullanılan bir imperfective (bitmemişlik) bildiren biçimbilimsel öğelerdir. -ся [-sya] dönüşlülük eki ise eylemin özne tarafından kendisine yapıldığını veya karşılıklı olduğunu gösterir. Kelimenin bir bütün olarak etimolojik yapısı, fiziksel bir eylemin (vurmak, çarpmak) aşırı kaba ve olumsuz bir tonla, özneye yönelik veya özne tarafından yapıldığını ifade ettiğini göstermektedir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Попиздяшиваться» fiili, Rus sokak argosunun ve kaba dilin tipik bir örneğidir. Kelimenin temelini oluşturan пизд- [pizd-] kökü, Rus küfür geleneğinde, sadece cinsel organı ifade etmekle kalmayıp, aynı zamanda öfke, bıkkınlık, hayal kırıklığı ve genel bir olumsuz durumu ifade etmek için kullanılan son derece güçlü bir ekspresif (dışavurumcu) öğedir. (Plutser-Sarno, 2005; Levin, 1986). Bu fiil, genellikle fiziksel bir hareketin (savrulmak, çarpmak) abartılı, istenmeyen veya anlamsız bir biçimde gerçekleştiğini vurgular. Özellikle yorucu, zahmetli veya boş yere yapılan bir eylemi alaycı ve aşağılayıcı bir tonda tanımlamak için kullanılır. Toplumda alt kültür jargonu, sokak dili veya yakın arkadaş ortamlarında duyulabilecek bu ifade, resmi dilde asla yeri olmayan, son derece kaba ve ağır bir argo kelimedir. Eylemin anlamsızlığı, yıpratıcılığı veya öznenin bu durumdan duyduğu rahatsızlık, kelimenin kullanım amacının merkezindedir. (Elistratov, 2000; Mokienko & Nikitina, 2000).
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.