Поносить
(Ponosit')- İshal olmak, ishal çekmek: Bağırsak hareketlerinin hızlanması ve dışkının sıvılaşması durumu.
1. Örnek Cümle:- Вчера я что-то не то съел и целый день поносил. [vçera ya şto-ta ni to syel i tselyy den' pa-na-sil]
- Dün yanlış bir şeyler yedim ve bütün gün ishal oldum.
2. Örnek Cümle:- У него после той еды начался сильный понос, и он всю ночь поносил. [u nivo posle toy yedı naçalsya sil'nıy pa-nos, i on fsyu noç' pa-na-sil]
- O yemeği yedikten sonra şiddetli ishali başladı ve bütün gece ishal oldu.
3. Örnek Cümle:- Эта еда такая противная, от нее можно поносить. [eta ye-da ta-ka-ya pra-tiv-na-ya, at ni-yo moj-na pa-na-sit']
- Bu yemek o kadar iğrenç ki, insanı ishal edebilir.
- İshal olmak
- İshal çekmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Поносить
Latin Transkripsiyonu: Ponosit'
Okunuşu ve Vurgu: [pa-na-sit']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Поносить [pa-na-sit'] fiili, Proto-Slavca *nositi kökünden türeyen ve "taşımak, götürmek, giymek" gibi anlamlara gelen носить [na-sit'] fiilinden gelmektedir. Rusçada sıkça kullanılan по- [pa-] öneki ile birleşimi, bu özel bağlamda bir eylemin kısa süreliğini veya bir durumun başlangıcını ifade eder. Kelimenin anlam genişlemesiyle ortaya çıkan понос [pa-nos] (ishal) isminin etimolojik olarak "vücuttan hızla taşınan, atılan" anlamıyla ilişkili olduğu düşünülür. Dolayısıyla, поносить [pa-na-sit'] fiili de bu hızlı atılım durumunu, yani ishal olma halini anlatır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Поносить [pa-na-sit'] fiili, Rusçada "ishal olmak" anlamında kullanılan yaygın, gündelik ve informal bir terimdir. Tıbbi terim olan диарея [di-a-re-ya] kelimesine kıyasla daha halk ağzına yakın olup, resmi veya çok nezaketli ortamlarda kullanılması tercih edilmez, ancak kaba veya ağır bir küfür olarak da algılanmaz. Bu fiil ve türevi olan понос [pa-nos] (ishal) ismi, genellikle yiyecek zehirlenmesi, sindirim bozukluğu veya kötü beslenme gibi durumlarda yaşanan rahatsızlığı ifade etmek için kullanılır. Argoda veya gündelik dilde mecazi kullanımları da mevcuttur; örneğin, bir kişinin çok ve anlamsız konuştuğu durumlar için "sözel ishal" anlamına gelen словесный понос [sla-ves-nıy pa-nos] ifadesi kullanılır. Rusçada, telaffuz ve yazım olarak benzese de anlam ve vurgu açısından tamamen farklı olan başka bir поносить [pa-na-sit'] fiili (vurgu sondaki 'и' harfinde) bulunmaktadır ki bu fiil "karalamak, kötülemek, hakaret etmek" anlamlarına gelir. Bu sözlük maddesinde ele alınan kelime, vurgusu nedeniyle fizyolojik rahatsızlığı ifade eden fiildir ve "kötülemek" anlamındaki fiille karıştırılmamalıdır.
4. KAYNAKÇA
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.