1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Помочиться
Latin Transkripsiyonu: Pomoçit'sya
Okunuşu ve Vurgu: [pa-ma-çi-tsya]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Помочиться [pa-ma-çi-tsya] fiili, Rusçada 'işemek' veya 'idrar yapmak' anlamına gelen nötr bir fiildir. Kökü, 'ıslatmak' veya 'sulamak' anlamına gelen Proto-Slavca *močiti fiiline dayanır. Modern Rusçada ise 'idrar' anlamına gelen моча [ma-ça] kelimesiyle doğrudan ilişkilidir. Fiilin başındaki по- [po-] öneki, bir eylemin tamamlanmışlığını veya kısa süreliğini ifade eder. Kelimenin asıl argo veya kaba anlamı, eş anlamlısı olan поссать [pa-sat'] üzerinden pekişir. Поссать fiili, kaba bir ifade olup, çocuk dilindeki 'çiş yapmak' anlamına gelen kelimelerle de ses benzerliği taşır. Bu iki kelimenin bir arada verilmesi, помочиться fiilinin bu projede daha çok kaba, argotik veya halk dilindeki 'işemek' anlamıyla ele alındığını göstermektedir. Vasmer'in etimolojik çalışmalarında belirtildiği üzere, Slav dillerindeki bu tür fizyolojik fiiller genellikle hem nötr hem de kaba eş anlamlılara sahiptir.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

Vücut fonksiyonlarını ifade eden kelimeler, her dilde olduğu gibi Rusçada da farklı sosyal katmanlarda farklı kullanım alanları bulur. Помочиться [pa-ma-çi-tsya] fiili, tıbbi veya resmi bağlamlarda, hatta sıradan günlük konuşmalarda dahi 'işemek' anlamında nötr bir şekilde kullanılabilir. Ancak, bu projenin amacı doğrultusunda, eş anlamlısı olan поссать [pa-sat'] kelimesinin içerdiği kaba ve argotik çağrışımlar öne çıkar. Elistratov'un Rus Argosu Sözlüğü'nde de belirtildiği gibi, fizyolojik eylemleri açıkça ifade eden kelimeler genellikle samimi, kaba veya küçümseyici tonlarda kullanılır.

Rus argosunda, idrar yapma eylemi sadece fizyolojik bir ihtiyaç olarak değil, aynı zamanda bazen küçümseme, meydan okuma veya hatta bir tür "bölge işaretleme" metaforu olarak da karşımıza çıkar. Özellikle erkek argosunda, birinin bir şeye 'işemesi' (поссать на что-то [pa-sat' na şto-ta]) o şeyi tamamen önemsememek, değersiz görmek veya hor görmek anlamında kullanılır. Bu tür kullanımlar, Levin'in Rus dilindeki müstehcen ifadeler üzerine yaptığı pragmatik analizlerle örtüşür; bu ifadeler sadece bir eylemi değil, konuşmacının duygu durumunu ve tavrını da yansıtır. Plutser-Sarno'nun Büyük Rus Küfür Sözlüğü bu türden ifadelerin duygusal yoğunluğunu ve toplumsal bağlamdaki yerini ayrıntılı bir şekilde ele alır.

Hapishane jargonu olan феня [fe-nya] içinde veya genel sokak dilinde, bu kelimenin kaba versiyonları, günlük yaşamın gerçekçiliğini ve bazen de sertliğini yansıtmak için kullanılır. Sovyet döneminde ve sonrası Rus toplumunda, kısıtlamaların gevşemesiyle birlikte bu tür kaba ifadelerin edebi metinlere ve medyaya sızdığı gözlemlenmiştir, bu da Zemskaya'nın 20. yüzyıl Rus dili üzerine yaptığı çalışmalarda görülebilir. Dolayısıyla, помочиться fiili, günlük dilde ve özellikle argo bağlamda kullanıldığında, sadece fizyolojik bir ihtiyacın ötesinde, belirli bir duygu yoğunluğu veya sosyal duruşu ifade etme potansiyeli taşır.

4. KAYNAKÇA

• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
• Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
• Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
• Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).