Подпиздя́кивать
(Podpizdyakivat')- Yaranmak için onaylamak / Saçmalığa kafa sallamak (aşağılayıcı): Birine yaranmak, ondan menfaat sağlamak veya korktuğu için onun her dediğine, ne kadar yanlış, saçma veya ahlaksız olursa olsun, isteksizce veya sahtekarca "evet" demek, onu destekler gibi görünmek. Bu eylem, kişinin onurunu hiçe saydığını ve içtenlikle onaylamadığını ima eder.
1. Örnek Cümle:- Хватит ему подпиздя́кивать, скажи уже правду! [hvatit yemu pad-piz-dya-ki-vat', ska-ji u-je prav-du!]
- Yeter artık onun saçmalıklarını onaylamayı, söyle artık gerçeği!
2. Örnek Cümle:- Он весь вечер только и делал, что подпиздя́кивал начальнику. [on ves ve-çir tol'-ka i de-lal, şto pad-piz-dya-ki-val na-çal'-ni-ku.]
- Bütün akşam patrona yalakalık yapmaktan başka bir şey yapmadı.
- Köpeklik etmek / Dalkavukluk yapmak: Bir başkasına karşı aşırı itaatkâr, yaltakçı ve menfaatçi bir tavır sergilemek, özellikle de bu davranışın amacı kişisel kazanç sağlamak, cezadan kaçınmak veya statü kazanmak ise.
1. Örnek Cümle:- Не могу смотреть, как он подпиздя́кивает каждому, кто выше по должности. [ni ma-gu smat-ret', kak on pad-piz-dya-ki-vat' kaj-da-mu, kto vı-şe pa dolj-nas-ti.]
- Makamca üstün olan herkese nasıl yalakalık yaptığını görmeye dayanamıyorum.
- Saçmalıklara alttan onay vermek / İkiyüzlüce yandaşlık yapmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Подпиздя́кивать
Latin Transkripsiyonu: Podpizdyakivat'
Okunuşu ve Vurgu: [pad-piz-dya-ki-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçadaki önek под- [pod], kök пизд- [pizd] ve tekrarlılık/alışkanlık bildiren -якивать [-ya-ki-vat'] sonekinden türemiştir. Önek под- [pod] “altından, alttan, yanından” gibi anlamlar katarken, пизд- [pizd] kökü Rusçanın en güçlü ve kaba küfür köklerinden biridir. Bu kök, doğrudan kadın cinsel organı anlamına gelen пизда [piz-da] kelimesinden gelmekle birlikte, argoda aynı zamanda “saçmalık, zırvalık, felaket, lanet olası şey” gibi çok çeşitli olumsuz ve aşağılayıcı anlamlarda da kullanılır. Kelimenin yapısı, поддакивать [pad-da-ki-vat'] fiilinin (birinin sözünü alttan onaylamak, kafa sallamak, yaranmak için her dediğine “evet” demek) küfürlü ve daha aşağılayıcı bir versiyonudur. Burada да- [da] (evet) kökünün yerine пизд- kökü getirilerek, onaylanan şeyin yalan, saçmalık veya iğrenç olduğu iması güçlendirilir. Bu fiil, onaylayanın içtenlikten uzak, ikiyüzlü ve çoğu zaman korkakça bir tutum sergilediğini vurgular.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Подпиздя́кивать [pad-piz-dya-ki-vat'] fiili, Rus argosunda ve kaba dilde, bir kişinin başkasına yaranmak, çıkar sağlamak, korkusundan veya mecburiyetten dolayı onun her saçmalığını, yalanını veya kötü fikrini onaylaması durumunu tanımlamak için kullanılır. Bu eylem, kişinin kendi onurundan ödün vererek, içtenlikle onaylamadığı bir şeye boyun eğmesini ifade eder. Fiili kullanan kişi, onaylayan şahsa karşı derin bir küçümseme ve tiksinti duyar.
Sosyolojik olarak, bu kelime otoriter sistemler, hiyerarşik yapılar veya baskıcı ortamlar altında çalışan bireylerin, üstlerine karşı gösterdiği sahte sadakati, riyakârlığı veya dalkavukluğu nitelemek için oldukça isabetlidir. Söz konusu kişi, onayladığı şeyin doğruluğuna inanmasa da, kendi güvenliği veya menfaatleri için bu role bürünmek zorunda kalır. Zemskaya'nın (1996) 20. yüzyıl sonu Rus dilindeki değişimlere ilişkin çalışmaları, bu tür küfürlü kelimelerin, toplumsal gerilimler, hayal kırıklıkları ve sisteme karşı duyulan öfkenin dilsel dışavurumları olarak nasıl yayıldığını göstermektedir.
Y. I. Levin'in (1986) Rus dilindeki müstehcen ifadeler üzerine analizleri, подпиздя́кивать [pad-piz-dya-ki-vat'] gibi kelimelerin sadece kaba bir anlam taşımadığını, aynı zamanda pasif-agresif bir tutumu, altta yatan bir eleştiriyi ve otoriteye karşı duyulan nefreti de yansıttığını ortaya koyar. B. A. Uspensky'nin (1994) Rus ekspresif frazeolojisinin mitolojik boyutları hakkındaki araştırmaları ise пизд- [pizd] kökünün güçlü ve yıkıcı anlamının, kadim pagan inançları ve yeraltı dünyasıyla ilişkili mitolojik bağlamlardan kaynaklandığını belirtir. Bu kelime, bu güçlü kökün ifade ettiği yıkıcı ve aşağılayıcı anlamı, sinsi ve çıkarcı bir onaylama eylemiyle birleştirerek, son derece etkili bir aşağılama aracı haline gelmektedir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Uspensky, B. A. (1994). Мифологический аспект русской экспрессивной фразеологии (Rus Ekspresif Frazeolojisinin Mitolojik Boyutu).
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).