1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Подмандяриться
Latin Transkripsiyonu: Podmandyaritsya
Okunuşu ve Vurgu: [pad-man-dya-rit'-sya]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Kelime, Rusçada "yağ çekmek, yaranmak, kendini beğendirmeye çalışmak, gözüne girmek" anlamlarına gelen подмазаться [pad-ma-zat'-sya] fiilinden türemiştir. Мазать [ma-zat'] kökü "sürmek, bulaştırmak, yağlamak" anlamına gelirken, под- öneki bir yere doğru yönelmeyi veya altından yapma eylemini ifade eder. Подмазаться ise mecazi olarak "birinin gözüne girmek, yalakalık yapmak, dalkavukluk etmek" anlamını taşır ve genellikle bir çıkar elde etme amacıyla yapılan mütevazı veya abartılı iltifatları, fedakârlıkları tanımlar.

Подмандяриться fiilindeki -ндяр- [ndyar] eki veya kök bölümü, Rus argo ve küfür jargonunda bir kelimeye aşağılayıcı, kaba ve müstehcen bir ton katmak için kullanılan ekspresif bir morfemdir. Bu element, kadın cinsel organını ifade eden ve Rusçada en ağır küfür köklerinden biri olan манда [man-da] kelimesiyle doğrudan ilişkilidir. Bu ilişki, fiilin taşıdığı anlamı sıradan bir "yağ çekmek"ten çok daha kaba, alçaltıcı ve çoğu zaman ahlaki olarak kabul edilemez bir seviyeye taşır. Kelime, bireyin kendi onurunu ayaklar altına alarak, neredeyse cinsel bir çağrışımla birine yaltaklanması veya yaranmaya çalışması anlamını içerir.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

Подмандяриться kelimesi, Rus dilinin ekspresif kelime türetme özelliklerinin ve argo dilinin, özellikle de hapishane argosunun (феня [fe-nya]), standart dili ne denli etkilediğinin bir göstergesidir. Kelime, sıradan подмазаться fiiline kıyasla çok daha güçlü bir aşağılama, tiksinti ve kınama ifadesi barındırır.

Bu türden kelimeler genellikle otorite figürlerine veya güçlü kişilere karşı yapılan aşırı yaltaklanma, dalkavukluk, sırnaşma gibi eylemleri tanımlamak için kullanılır. Bu yaranma, çoğu zaman bir çıkar elde etme, ceza veya zor durumdan kaçınma, mevkii yükseltme gibi motivasyonlarla yapılır. Манда [man-da] kelimesinin çağrışımı, bu yaranma eyleminin bireyin kendi onurunu, itibarını veya ahlakını hiçe sayacak kadar alçaltıcı bir boyutta yapıldığını ima eder. Kimi zaman bu davranışın cinsel bir boyutu olabileceği (örn: bir kadının cinsel cazibesini kullanarak yaranması) veya en azından bu düzeyde bir onur kırıklığı taşıdığı ima edilir. Böyle bir "yaranma", kişinin kişiliğini ve bütünlüğünü tamamen terk ettiğini, her türlü onur kırıcı eyleme hazır olduğunu gösterir.

Kriminal argoda ve yeraltı dünyasında, güç dinamiklerinin ve hiyerarşinin çok önemli olduğu ortamlarda, bu tarz eylemler ağır bir dille eleştirilir ve aşağılanır. Подмандяриться fiili, böyle bir ortamda bir kişinin "satılık" olduğunu, kendi ilkelerini hiçe saydığını ve en aşağılık yollara başvurmaktan çekinmediğini ifade etmek için kullanılır. Sosyal olarak da, bu kelime, aşırı yalakalık yapan, omurgasız veya şahsiyetsiz görünen kişilere yönelik güçlü bir hor görme ifadesi olarak işlev görür. Bu kelime, Rusça dilindeki ağır küfür köklerinin (obscenities) sadece hakaret etmekle kalmayıp, aynı zamanda karmaşık sosyolojik ve psikolojik durumları, tiksintiyi ve ahlaki yargıyı ifade etme gücünü gösterir.

4. KAYNAKÇA

• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
• Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
• Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).