Подмандоваться
(Podmandovat'sya)- Aşırı kaba ve aşağılayıcı bir şekilde yaltaklanmak, yalakalık yapmak: Kaba ve cinsel çağrışımlı bir biçimde, haysiyetini ve onurunu hiçe sayarak birine yağ çekmek, gözüne girmeye çalışmak.
1. Örnek Cümle:- Он так подмандовался начальнику, что получил повышение. [on tak pad-man-da-val-sya na-çal-ni-ku, şto pa-lu-çil pa-vı-şe-ni-ye.]
- Şefe öyle bir yaltaklandı ki (kendini öyle bir aşağıladı ki), terfi aldı.
2. Örnek Cümle:- Не надо подмандоваться, говори прямо. [nye na-da pad-man-da-vat'-sya, ga-va-ri pra-ma.]
- Yalakalık yapma (kendini küçük düşürme), doğrudan söyle.
- Kendini yaltaklamak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Подмандоваться
Latin Transkripsiyonu: Podmandovat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [pad-man-da-vat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçanın en kaba ve aşağılayıcı ana küfür köklerinden biri olan пизда [piz-da] kelimesinin türevi olan манда [man-da] kelimesinden gelmektedir. Fiilin yapısı, 'altında' veya 'doğru' anlamı veren под- [pod-] ön eki, fiil oluşturucu -овать [-ovat'] eki ve dönüşlülük (reflexive) bildiren -ся [-sya] son ekinden oluşur. Kelime, yaltaklanma eyleminin aşırı derecede bayağı, onursuz ve cinsel çağrışımlarla dolu bir biçimini ifade eder. Vasmer'in etimolojik sözlüğü doğrudan bu kelimeyi içermese de, манда [man-da] kökünün Proto-Slavca ve Hint-Avrupa dillerindeki kökenleri üzerine yapılan çalışmalar, bu tür küfürlerin eski ve güçlü bir geçmişi olduğunu göstermektedir. Plutser-Sarno'nun araştırmaları, bu tür köklerin Rus argo ve küfür literatüründeki merkezi yerini detaylandırmaktadır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Подмандоваться [pad-man-da-vat'-sya] fiili, standart Rusçada "yaltaklanmak, yağ çekmek" anlamına gelen подлизаться [pad-li-zat'-sya] kelimesinin aşırı kaba ve aşağılayıcı bir eşdeğeridir. Подлизаться [pad-li-zat'-sya] kelimesi, "yalamak" anlamına gelen лизать [li-zat'] fiilinden türemiştir ve mecazi olarak birine "yalakalık yapmak" anlamını taşır. Ancak подмандоваться [pad-man-da-vat'-sya], bu eyleme cinsel bir çağrışım ve aşırı bir onursuzluk katmaktadır. Kelime, yaltaklanan kişinin sadece bir çıkar uğruna değil, aynı zamanda haysiyetini ve cinsiyetini (özellikle kadınsa veya kadınsı bir tavır sergilediği düşünülüyorsa) alçaltarak bu çıkarı sağlamaya çalıştığı izlenimini verir. Rus argosunda, özellikle erkek egemen çevrelerde (örneğin ordu, hapishane феня [fe-nya] kültürü veya belirli sokak grupları), bu kelime birinin kendine saygısını yitirerek, zayıf ve ahlaksız bir şekilde başkasına yağ çektiğini vurgulamak için kullanılır. V.S. Elistratov'un Rus Argosu Sözlüğü ve Mokienko ile Nikitina'nın Rus Jargonunun Büyük Sözlüğü gibi kaynaklar, bu tür cinsel içerikli küfürlerin ve jargonda alaycı kullanımların yaygınlığını belgelemektedir. Bu tür fiiller, konuşmacının yaltaklanma eylemine duyduğu tiksintiyi ve yaltaklananı aşağılama isteğini çok güçlü bir şekilde ifade eder.
4. KAYNAKÇA
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка.