По большой нужде
(Po bolşoy nujde)- Büyük tuvaletini yapma ihtiyacı duymak, dışkılamak: Vücudun dışkılama gereksinimini belirtmek için kullanılan kaba bir deyim.
1. Örnek Cümle:- Я по большой нужде, подождите меня минут пять. [ya pa bal-şoy nuj-dye, pa-da-j-di-tye mi-nut pyat']
- Benim büyük tuvaletim geldi, beş dakika bekleyin.
2. Örnek Cümle:- Во время совещания, он шепнул мне, что ему надо по большой нужде. [va vr-e-mya sa-vi-şa-ni-ya, on şep-nul mnye, şto ye-mu na-da pa bal-şoy nuj-dye]
- Toplantı sırasında bana fısıldadı, büyük tuvaletinin geldiğini.
- Büyük ihtiyaçtan dolayı / Büyük ihtiyaç için
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: По большой нужде
Latin Transkripsiyonu: Po bolshoy nuzhde
Okunuşu ve Vurgu: [pa bal-şoy nuj-dye]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu ifade, Rusçada üç ayrı kelimenin birleşiminden oluşur. Edat olan по [po/pa] "için, dolayı" anlamlarını taşır. Большой [balşoy] sıfatı "büyük" anlamına gelirken, isim olan нужда [nujda] "ihtiyaç, gereksinim" demektir. Dolayısıyla, ifadenin birebir çevirisi "büyük ihtiyaç için" veya "büyük bir gereksinimden dolayı"dır. Bu, vücudun fizyolojik bir ihtiyacına (dışkılama) gönderme yapmak için kullanılan bir örtmece (eufemizm) biçimidir. İfade, dolaylı ve daha nazik bir anlatım arayışıyla ortaya çıkmıştır, ancak zamanla hem günlük dilde hem de kaba argoda yaygınlaşmıştır. Kökleri, "küçük ihtiyaç" (idrara çıkma) anlamına gelen по малой нужде [pa maloy nujdye] ifadesiyle bir zıtlık oluşturarak, hangi fizyolojik ihtiyaçtan bahsedildiğini netleştirmek üzere gelişmiştir. Vasmer'in etimolojik sözlüğü, bu kelimelerin Slav dillerindeki kadim köklerine işaret ederken, нужда [nujda] kelimesinin "zorunluluk, yoksulluk" gibi daha geniş anlamlar taşıdığını da gösterir ki bu da fizyolojik ihtiyacın kaçınılmazlığını vurgular.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
По большой нужде [pa balşoy nujdye] ifadesi, Rusçada dışkılama ihtiyacını belirtmek için kullanılan yaygın bir deyimdir. Doğrudan ve kaba ifadelerden (örneğin посрать [pasrat']) kaçınmak istendiğinde tercih edilen bir örtmece olarak ortaya çıkmıştır. Çocuklara tuvalet eğitimi verilirken veya genel olarak daha nazik bir dilde konuşulması gereken durumlarda kullanılır. Ancak, bağlamına ve konuşmacının tonlamasına bağlı olarak, bu ifade nötr bir tondan alaycı veya hatta kaba bir anlama bürünebilir. Özellikle verilen kelime tanımında olduğu gibi, посрать [pasrat'] gibi açıkça kaba bir fiille ilişkilendirildiğinde, ifadenin kendisi de kaba jargonun bir parçası haline gelir. Bu durum, argo ve küfür dilinin pragmatik analizini yapan Levin ve Zemskaya gibi dilbilimcilerin incelemelerine uygun düşer; zira ifadeler, sadece sözcük anlamlarıyla değil, kullanıldıkları sosyal bağlam ve niyetle anlam kazanır. Söz konusu deyim, kişinin bulunduğu ortamdan acilen ayrılmasını gerektiren, ertelenemez bir fizyolojik gereksinimi belirtmek için sıkça kullanılır. Örneğin, bir misafirlikte veya toplu taşıma aracında kişinin tuvalet ihtiyacını ifade etme biçimi olabilir. Bu tür örtmeceler, toplumun belirli tabu konularla başa çıkma ve hassas durumları daha kabul edilebilir bir dille ifade etme yollarından biridir. Plutser-Sarno ve Elistratov'un eserleri, bu tür "nazik" örtmecelerin bile zamanla argoya nasıl dahil olabildiğini ve kaba anlamlar kazanabildiğini gösterir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).