Переебнуться
(Pereyebnutsya)- Sikilip düşmek, patates olmak, yamulmak: Çok kötü bir şekilde düşmek, tökezlemek, takılıp kalmak veya bir engelin üzerinden geçmeye çalışırken beceriksizce devrilmek.
1. Örnek Cümle:- Осторожно, не переебнись там на лестнице! [as-ta-roj-na, nye pyi-ryi-yeb-nis tam na lyes-tnit-sye!]
- Dikkat et, orada merdivenlerde sikilip düşme!
2. Örnek Cümle:- Он так бежал, что чуть не переебнулся об бордюр. [on tak bye-jal, şto çut' nye pyi-ryi-yeb-nut-sya ap bar-dyur]
- Öyle bir koşuyordu ki, az kalsın kaldırıma takılıp patates olacaktı.
- Bokunu çıkarmak, aşırıya kaçmak, saçmalamak: Bir işi tamamen berbat etmek, ölçüyü kaçırmak, bir şeyi gereğinden çok daha kötü veya absürt hale getirmek.
1. Örnek Cümle:- Ты там со своими шутками совсем переебнулся. [tı tam sa sva-yi-mi şut-ka-mi sav-syem pyi-ryi-yeb-nut-sya]
- Sen şakalarınla orada tamamen bokunu çıkardın.
2. Örnek Cümle:- Не надо так сильно пить, а то переебнёшься. [nye na-da tak sil-na pit', a to pyi-ryi-yeb-nyoş-sya]
- Bu kadar çok içme, yoksa sıvamaca yaparsın.
- Kafayı sıyırmak, çıldırmak, dengesini kaybetmek: Akli dengesini yitirmek, beklenmedik ve mantıksız davranışlar sergilemek, aşırı derecede sinirlenmek veya delirmek.
1. Örnek Cümle:- От этой бюрократии можно переебнуться. [at e-toy byu-ra-kra-ti-i moj-na pyi-ryi-yeb-nut-sya]
- Bu bürokrasiden kafayı sıyırmak mümkün.
2. Örnek Cümle:- Да ты что, совсем переебнулся, чтобы такое говорить? [da tı şto, sav-syem pyi-ryi-yeb-nut-sya, şto-bı ta-ko-ye ga-va-rit'?]
- Ne, sen böyle bir şey söylemek için tamamen çıldırdın mı?
- Üzerinden sikilmek / Kendini sikip düşmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Переебнуться
Latin Transkripsiyonu: Pereyebnutsya
Okunuşu ve Vurgu: [pyi-ryi-yeb-nut-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kökünü 'sikmek' anlamlarına gelen, Rusçanın en ağır küfür fiillerinden biri olan ебать [yebat'] kelimesinden alır. 'Üstünden, aşırıya, yeniden' anlamlarındaki пере- [pere-] öneki ve ani, refleksif veya tamamlanmış, genellikle olumsuz sonuçlanan bir eylemi belirten -нуться [-nutsya] sonekiyle oluşmuştur. Kelimenin yapısı, eylemin şiddetini, beklenmedik doğasını veya kötü bir sonuca yol açtığını vurgular.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Bu kelime, Rusçanın ana küfür köklerinden biri olan ебать [yebat'] temelinde inşa edilmiş güçlü bir argo ifadedir. Genellikle fiziksel bir düşme, tökezleme veya dengesini kaybederek sert bir şekilde devrilme durumunu, özellikle de bu düşüşün çok sakarca ve şiddetli olduğunu ifade etmek için kullanılır. Mecazi olarak ise, işleri tamamen berbat etmek, aşırıya kaçmak, ölçüyü kaçırmak, saçmalamak veya akli dengesini yitirmek gibi durumları betimlemek amacıyla kullanılır. Kelimenin içerdiği argo güç, konuşmacının şaşkınlığını, öfkesini veya hayal kırıklığını derinlemesine ifade etmesine olanak tanır. Verilen 'перелезть' [perelezt'] (üzerinden tırmanmak/geçmek) ipucu, kelimenin bazen bir şeyin üzerinden geçmeye çalışırken yaşanan büyük bir başarısızlık veya talihsiz düşüş bağlamında kullanılabileceğine işaret eder, yani 'bir şeyin üzerinden geçerken sikilip düşmek' anlamını taşır.