Перевыёбываться
(Perevyoyobıvat'sya)- Abartmak, haddini aşmak, sınırı aşmak: Bir şeyi gereğinden fazla yapmak, aşırıya kaçmak, özellikle gösteriş veya iddialı davranışlarla sınırları zorlamak.
1. Örnek Cümle:- Хватит уже перевыёбываться, сделай нормально. [hva-tit u-je pye-rye-vı-yo-bı-vat'-sya, sdye-lay nar-mal'-na.]
- Yeter artık abartmayı, düzgün yap şunu.
2. Örnek Cümle:- Не надо так перевыёбываться, чтобы произвести впечатление. [nye na-da tak pye-rye-vı-yo-bı-vat'-sya, şto-bı pra-iz-vyes-ti vpya-çat-lye-nye.]
- İzlenim bırakmak için bu kadar haddini aşmana gerek yok.
- Gösteriş yapmak, şov yapmak, yapmacık davranmak: Kendini olduğundan fazla göstermek, kasıntılık yapmak, gereksiz yere dikkat çekmek amacıyla artistlik yapmak.
1. Örnek Cümle:- Он постоянно перевыёбывается со своим новым телефоном. [on pas-ta-yan-na pye-rye-vı-yo-bı-va-yet-sya sa sva-im no-vım tye-lye-fo-nam.]
- Sürekli yeni telefonuyla caka satıyor.
2. Örnek Cümle:- Всегда найдётся такой, кто будет перевыёбываться. [fsyeg-da nay-dyot-sya ta-koy, kto bu-dyet pye-rye-vı-yo-bı-vat'-sya.]
- Her zaman böyle gösteriş yapacak biri çıkar.
- Kendini aşırı siktirmek / Aşırı yarraklaşmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Перевыёбываться
Latin Transkripsiyonu: Perevyoyobıvat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [pye-rye-vı-yo-bı-vat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçanın dört temel küfür kökünden biri olan ебать [ye-bat'] yani 'sikmek' fiilinden türemiştir. Fiilin başına gelen пере- [pye-rye-] ön eki, 'aşırıya kaçma', 'fazla yapma' anlamını katarken, -вы- [vı-] ön eki eylemin yoğunluğunu ve dışa vurumunu pekiştirir. -ывать [ı-vat'] son eki ise eylemin sürekliliğini belirten geniş zamanlı bir fiil kökünü oluşturur. Sonundaki -ся [sya] eki ise fiilin dönüşlü olduğunu, yani eylemi kişinin kendine yönelik yaptığını veya eylemin kişiyi etkilediğini gösterir. Bu morfolojik yapı, kelimenin 'kendini aşırı sikmek' veya 'haddini aşırı bir şekilde zorlamak' gibi kaba ve etimolojik bir çeviriye sahip olduğunu ortaya koyar. Plutser-Sarno'nun (2005) belirttiği gibi, bu tür fiiller müstehcen kökü koruyarak yeni ve karmaşık anlamlar edinir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Перевыёбываться [pye-rye-vı-yo-bı-vat'-sya] fiili, Rus argosunda bir kişinin yaptığı işte aşırıya kaçtığını, haddini aştığını, gereksiz yere gösteriş yaptığını veya artistlik yaptığını belirtmek için kullanılır. Genellikle olumsuz bir çağrışım taşır ve kişinin kibirli, yapmacık veya provokatif davranışlarını eleştirmek amacıyla söylenir. Kökeninde ебать [ye-bat'] fiilinin bulunması nedeniyle, bu kelime son derece kaba ve vulger bir ifadedir. Sokak dilinde, özellikle gençlik arasında ve informal ortamlarda yaygın olarak kullanılır. Rusya'da bu tür argo ifadeler, toplumsal normlara meydan okuma, otoriteye karşı gelme veya sadece yoğun bir duygu (hayal kırıklığı, sinir, alay) ifade etme biçimi olarak ortaya çıkar. Örneğin, Rus argosunu derinlemesine inceleyen V. S. Elistratov (2000) bu tür fiillerin günlük konuşmada ne denli yaygın olduğunu ve konuşmacının duygu durumunu güçlendirmede kritik bir rol oynadığını belirtir. Aşırıya kaçan, gereksiz yere dikkat çeken davranışları eleştirmek için güçlü bir araç olarak işlev görür.