Перепиздярить
(Perepizdyarit')- Bir şeyi veya birini baştan aşağı şiddetle delmek, saplamak, batırmak veya vurmak: Bir nesnenin tüm yüzeyine veya birinin bedenine yoğun bir şekilde delici veya vurucu eylemde bulunmak.
1. Örnek Cümle:- Доски были старые, но он их перепиздярил новыми гвоздями. [dos-ki bı-li sta-rı-ye, no on ih pi-ri-piz-dya-ril no-vı-mi gvoz-dya-mi]
- Tahtalar eskimişti ama o onları yeni çivilerle baştan aşağı çaktı (delik deşik etti).
2. Örnek Cümle:- Я весь диван перепиздярил иголкой, чтобы найти выпавшую серёжку. [ya ves' di-van pi-ri-piz-dya-ril i-gol-koy, şto-bı nay-ti vı-pav-şu-yu si-ryoj-ku]
- Düşen küpeyi bulmak için tüm kanepeyi iğneyle delik deşik ettim.
- Bir şeyi tamamen bozmak, berbat etmek veya aşırı kaba/şiddetli bir şekilde yeniden yapmak: Bir işi veya nesneyi, özensiz, kaba veya yıkıcı bir yaklaşımla tamamen işlevsiz hale getirmek.
1. Örnek Cümle:- Он так перепиздярил отчёт, что его пришлось переписывать заново. [on tak pi-ri-piz-dya-ril at-çyot, şto yi-vo pri-şlos' pi-ri-pi-sı-vat' za-na-va]
- Raporu o kadar berbat etti ki yeniden yazmak zorunda kaldık.
2. Örnek Cümle:- Я сам не знаю, как он умудрился так перепиздярить двигатель. [ya sam ni znay-u, kak on u-mud-ril-sya tak pi-ri-piz-dya-rit' dvig-a-til']
- Motoru nasıl bu kadar mahvetmeyi başardığını ben de bilmiyorum.
- Birini veya bir şeyi aşırı derecede dövmek, hırpalamak, perişan etmek: Bir kişiye veya bir nesneye karşı yoğun ve yıkıcı fiziksel şiddet uygulamak.
1. Örnek Cümle:- Его перепиздярили в тёмном переулке. [yi-vo pi-ri-piz-dya-ri-li v tyom-nam pe-re-ul-ke]
- Onu karanlık sokakta fena halde dövdüler.
2. Örnek Cümle:- Весь старый сарай они перепиздярили кувалдами. [ves' sta-rıy sa-ray a-ni pi-ri-piz-dya-ri-li ku-val-da-mi]
- Tüm eski kulübeyi balyozlarla paramparça ettiler.
- Tekrar saplamak / Yeniden deşmek / Baştan aşağı delik deşik etmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Перепиздярить
Latin Transkripsiyonu: Perepizdyarit'
Okunuşu ve Vurgu: [pi-ri-piz-dya-rit']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçanın en yaygın ve çok anlamlı küfür köklerinden biri olan пизд- [pizd-] kökeninden türemiştir. Bu kök, tarihsel olarak kadın cinsel organı anlamına gelen пизда [piz-da] kelimesinden gelir. Ancak fiil formunda, özellikle пиздить [piz-dit'] biçiminde, anlam genişlemesiyle hem “dövmek”, “çalmak”, “yalan söylemek” hem de “bir şeyi yoğun, hızlı veya şiddetli bir şekilde yapmak” gibi birçok farklı eylemi ifade eder. Kelimeye eklenen пере- [pe-re] ön eki, “yeniden”, “tekrar”, “aşırıya kaçan” veya “bir şeyin her yerine” gibi anlamlar katarken, -ярить [-ya-rit'] son eki (хуярить [hu-ya-rit'] gibi fiillerde de görüldüğü üzere) eyleme yoğunluk, şiddet ve kaba bir ifade katar. Dolayısıyla, kelimenin etimolojik yapısı, bir eylemin aşırı güç, yoğunluk veya yıkıcılıkla yeniden yapılması veya tüm yüzeye yayılması fikrini barındırır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Перепиздярить» [pi-ri-piz-dya-rit'] fiili, Rus argosunda ve kaba dilde oldukça güçlü ve dışavurumcu bir ifade olarak kullanılır. Sözcüğün yapısı, eylemin sıradan bir şekilde değil, aşırı bir güçle, yoğunlukla veya hatta yıkıcılıkla gerçekleştirildiğini vurgular. «Пиздить» [piz-dit'] fiilinin çok yönlü anlamları (vurmak, çalmak, bozmak vb.) ve «пере-» [pe-re] ön ekinin “tekrar etme” veya “aşırıya kaçma” anlamı, bu fiili farklı bağlamlarda kullanışlı kılar.
Sözcük, fiziksel bir eylemi tarif ederken, bir şeyi baştan aşağıya yoğun bir şekilde delmek, saplamak veya çarpmak gibi anlamlara gelebilir. Örneğin, bir nesnenin her tarafını çivilerle delmek veya bir duvarı aşırı bir güçle delik deşik etmek gibi durumlar için kullanılır. Bu kullanım, akademik kaynaklarda da belirtildiği üzere, пизда [piz-da] kökünden türeyen fiillerin geniş bir anlamsal yelpazede, genellikle şiddet, yıkım veya yoğun eylemle ilişkili olarak kullanıldığını gösterir (Plutser-Sarno, Levin). Hapishane argosu феня [fe-nya] gibi yeraltı dillerinde, bu tür fiiller genellikle bir kişiye fiziksel zarar verme veya bir nesneyi yok etme eylemlerini ifade etmek için kullanılır (Chalidze, Galeotti).
Mecazi anlamda ise, bir görevi veya işi aşırı derecede kötü yapmak, berbat etmek veya yaparken her şeyi bozmak anlamına gelir. Bu kullanım, yapılan işin kalitesizliğini veya özensizliğini vurgularken, aynı zamanda işi yapanın uyguladığı kaba kuvveti veya umursamazlığı da ima eder. Bu türden fiillerin pragmatik işlevleri, konuşmacının duyduğu öfkeyi, hayal kırıklığını veya alaycılığı dile getirmesine olanak tanır (Levin, Sannikov). Argo ve jargonda bu kelime, bazen aşırı bir çabayla bir şeyi yeniden yapma ancak bunu daha da kötü hale getirme durumlarını anlatmak için de kullanılabilir.
4. KAYNAKÇA
- Chalidze, V. (1977). Criminal Russia: Essays on Crime in the Soviet Union. Random House.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Galeotti, M. (2018). The Vory: Russia's Super Mafia. Yale University Press.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen Ифаделери Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).