Перепиздячивать
(Perepizdyaçivat')- Bir şeyi kaba, sert veya baştan savma bir şekilde değiştirmek, bozmak veya yeniden yapmak: Genellikle bir işin kötü veya agresif bir biçimde yeniden ele alınmasını, düzeltme çabasının daha da kötü sonuç vermesini ifade eder. Bir şeyi söküp yerine yenisini takmak, ama bunu beceriksizce veya zorla yapmak anlamlarına gelir. Aynı zamanda bir şeyi tamamen tahrip edip yeniden inşa etmek, ancak bunu aşırı kaba ve agresif bir üslupla yapmak anlamına da gelebilir.
1. Örnek Cümle:- Они всю проводку перепиздячили, теперь вообще ничего не работает. [ani fsyu pra-vod-ku pi-ri-piz-dya-çi-li, ti-pyer' va-ap-şçe ni-çi-vo ni ra-bo-tayet]
- Tüm kabloları baştan savma bir şekilde değiştirdiler, şimdi hiçbir şey çalışmıyor.
2. Örnek Cümle:- Пришлось мне самому перепиздячивать эту долбаную стену. [pri-şlos' mnye sa-mo-mu pi-ri-piz-dya-çi-vat' e-tu dol-ba-nu-yu stye-nu]
- Bu lanet olası duvarı kendim yeniden yapmak (veya düzeltmek) zorunda kaldım.
- Kaba veya agresif bir biçimde bir yerden bir yere geçmek, bir sınırı aşmak veya bir konudan diğerine atlamak: Bir engel veya zorluk üzerinden agresif bir şekilde geçme, veya konuşma sırasında konuyu sertçe değiştirme anlamında kullanılır.
1. Örnek Cümle:- Он опять перепиздячивает с темы на тему, ничего толком не объясняет. [on a-pyat' pi-ri-piz-dya-çi-vat' s tye-mı na tye-mu, ni-çi-vo tol-kam ni ap-ye-snya-yet]
- Yine konudan konuya atlıyor, hiçbir şeyi doğru düzgün açıklamıyor.
2. Örnek Cümle:- Чтобы пройти, нам пришлось перепиздячивать через все эти кусты и грязь. [şto-bı pray-ti, nam pri-şlos' pi-ri-piz-dya-çi-vat' çye-riz vsye e-ti kus-tı i gryaz']
- Geçmek için tüm bu çalıların ve çamurun üzerinden (agresif bir şekilde) geçmek zorunda kaldık.
- Kaba bir şekilde yeniden yapmak/değiştirmek
- Kaba bir şekilde üzerinden geçmek/geçirmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Перепиздячивать
Latin Transkripsiyonu: Perepizdyaçivat'
Okunuşu ve Vurgu: [pi-ri-piz-dya-çi-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Fiil, Rus argosunun en kaba ve müstehcen küfür köklerinden biri olan пизда [piz-da] (kadın cinsel organı) kelimesinden türemiştir. Bu kök, Vasmer'in etimolojik sözlüğünde de belirtildiği gibi, Proto-Slavca *pezda'ya dayanmaktadır. Kelimeye eklenen пере- [pye-re] ön eki, 'yeniden', 'baştan', 'bir yerden bir yere' veya 'aşırıya kaçan' bir eylemi ifade ederken, -ячивать [-ya-çi-vat'] fiil eki ise genellikle yoğun, tekrarlayıcı, agresif veya kaba bir eylemi belirtir. Bu bağlamda, kelime genel olarak 'bir şeyi kaba, sert ve çoğu zaman başarısız bir şekilde yeniden yapmak, değiştirmek veya bir yerden bir yere aktarmak' anlamını taşır. Plutser-Sarno'nun ağır küfür sözlüğünde de benzer yapılı kelimelerin aşırı ifade gücü ve saldırgan tonu vurgulanır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Перепиздячивать» fiili, Rus argosunda ve kaba halk dilinde oldukça yaygın kullanılan, müstehcen bir ifadedir. Bu kelime, bir işin savsaklanarak, kaba kuvvetle, beceriksizce ya da tamamen yeniden, eskisinden daha kötü bir şekilde yapıldığını anlatmak için kullanılır. Özellikle resmi süreçlere, yetersiz yapılan işlere veya hoşnutsuzluk duyulan değişimlere karşı hissedilen öfke, hayal kırıklığı veya küçümsemeyi ifade eder. Levin'in Rus dilindeki müstehcen ifadeler üzerine yaptığı analizlerde belirtildiği gibi, bu tür fiiller sadece bir eylemi değil, aynı zamanda konuşmacının zihinsel durumunu, tahrişini ve otoriteye karşı olan direncini de yansıtır. Zemskaya'nın 20. yüzyılın sonundaki Rus dilini incelediği çalışmalarında gözlemlendiği üzere, Sovyet sonrası dönemde argoda bu tür ifadelere olan eğilim artmıştır, bu da toplumdaki gerilimin ve resmi dile karşıtlığın bir göstergesi olabilir. Kelime, bir şeyin düzeltilmek yerine daha da bozulduğunu, yapıcı değil yıkıcı bir değişimi vurgulamak için sıklıkla kullanılır. Örneğin, 'bir şeyi baştan sona yeniden yapmak ama onu daha da berbat etmek' gibi bir anlam içerir. Mokienko ve Nikitina'nın Rus jargonu sözlüğünde de bu tür kelimelerin yeraltı ve sokak jargonundaki yerini, günlük dildeki keskin ve kararlı ifade gücünü göstermektedir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).