Перепиздошивать
(Perepizdoşivat')- Şiddetle veya kaba bir şekilde yerini değiştirmek, taşımak: Bir şeyi bir yerden başka bir yere zorla, hırpalayarak veya gelişigüzel bir biçimde aktarmak. Bu kullanımda eylem genellikle nesnelerin düzenini bozan veya zarar veren bir şekilde yapılır.
1. Örnek Cümle:- Зачем ты перепиздошиваешь мебель из комнаты в комнату? [za-çem tı pi-ri-piz-do-şı-vay-eş me-bil' iz kom-na-tı v kom-na-tu]
- Mobilyaları neden odadan odaya şiddetle taşıyıp duruyorsun?
2. Örnek Cümle:- Давай перепиздошиваем это барахло куда подальше. [da-vay pi-ri-piz-do-şı-vay-im e-ta ba-rah-lo ku-da pa-dal'-şe]
- Hadi şu ıvır zıvırı çok uzak bir yere taşıyalım (kaldıralım).
- Tamamen yeniden yapmak, baştan sona değiştirmek, altüst etmek: Mevcut bir durumu, yapıyı veya sistemi agresif, özensiz veya radikal bir biçimde tamamen dönüştürmek, bozup yeniden kurmak.
1. Örnek Cümle:- Надо всё перепиздошивать, чтобы это наконец заработало. [na-da fsyo pi-ri-piz-do-şı-vat', şto-bı e-ta na-ka-nets za-ra-bo-ta-la]
- Bunun nihayet çalışması için her şeyi baştan sona değiştirmek gerekiyor.
2. Örnek Cümle:- Он решил перепиздошивать всю свою жизнь. [on ri-şil pi-ri-piz-do-şı-vat' fsyu svay-u jizn']
- Hayatının tamamını baştan sona değiştirmeye karar verdi.
- Bir yerden bir yere geçmek, yerini değiştirmek
- Yeniden yapmak, değiştirmek, dönüştürmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Перепиздошивать
Latin Transkripsiyonu: Perepizdoşivat'
Okunuşu ve Vurgu: [pi-ri-piz-do-şı-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçadaki en ağır küfür köklerinden biri olan пизда [piz-da] (kadın cinsel organı) kelimesinden türemiştir. Fiilin köküne eklenen ön ek пере- [pe-re] 'yeniden', 'aşırı', 'karşıya' veya 'bütünlemesine' anlamlarını katarken, -ошивать (-ивать) [o-şi-vat'] eki fiile süreklilik, tekrarlılık veya eylemin henüz tamamlanmadığı (bitmemişlik, imperfective) anlamını veren tipik bir fiil yapım ekidir. Dolayısıyla, kelimenin etimolojik çekirdeği, cinsel organı ima eden bir küfür kökünü aşırı ve sürekli bir eylemle birleştirerek, bir şeyin çok kaba, zorlayıcı veya yıkıcı bir biçimde değiştirilmesi ya da yerinin değiştirilmesi anlamını güçlendirir. Vasmer'in etimolojik sözlüğü gibi kaynaklar пизда [piz-da] kelimesinin Proto-Slavca *pezda kökünden geldiğini ve bunun da Proto-Hint-Avrupa *pisd- köküyle ilişkili olduğunu belirtir ki bu da 'dışkılamak' veya 'osuruğun sesini çıkarmak' gibi anlamlara geliyordu. Ancak Rusçada anlam kayması ile ağırlıklı olarak kadın cinsel organını ifade eden bir küfür haline gelmiştir. Bu tür fiiller, argo ve küfür literatüründe sıkça rastlanan, kök anlamdan uzaklaşarak eylemin yoğunluğunu ve negatif çağrışımını artıran yapılardır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Перепиздошивать» kelimesi, Rus argosunda ve ağır küfürlü konuşmada, bir şeyin şiddetli, kaba, özensiz veya tamamen yıkıcı bir şekilde yeniden yapılması, değiştirilmesi veya yerinin değiştirilmesi durumlarını ifade etmek için kullanılır. Plutser-Sarno'nun «Büyük Rus Küfür Sözlüğü»nde de belirtildiği gibi, пизд- [pizd-] kökenli fiiller, sıklıkla bir eylemin aşırı derecede, kontrolsüzce veya toplumsal normları hiçe sayarak yapıldığını vurgular. Bu kelime, resmiyetten ve nezaketten tamamen uzak, genellikle öfke, bıkkınlık veya umursamazlık gibi yoğun duygusal durumları yansıtan konuşmalarda karşımıza çıkar. Örneğin, bir eşyanın bir yerden başka bir yere kaba saba taşınması, bir projenin baştan sona agresif bir şekilde yeniden yapılandırılması veya bir durumun tamamen altüst edilmesi gibi bağlamlarda kullanılır. Sözcük, Elistratov ve Mokienko & Nikitina gibi argoyu inceleyen dilbilimcilerin de vurguladığı gibi, sadece eylemin kendisini değil, aynı zamanda bu eylemin gerçekleştirilme biçimindeki hoyratlığı ve sonuçlarının potansiyel olumsuzluğunu da ima eder. Bu fiilin kullanımı, konuşmacının içinde bulunduğu durum karşısındaki duyduğu rahatsızlığı, siniri veya radikal değişim arzusunu dile getirir. Genellikle hapishane argosu феня [fe-nya] veya ağır sokak jargonunda duyulsa da, zaman zaman standart dışı konuşma biçimlerinde de kendine yer bulabilir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).
