Перепичуживаться
(Perepiçujivat'sya)- Kandırılmak, aldatılmak, tuzağa düşmek (Safça veya kolayca): Birinin saflığı, dikkatsizliği veya naifliği yüzünden başkaları tarafından kandırılması, oyuna getirilmesi.
1. Örnek Cümle:- Ну вот, опять он перепичуживается на каждом шагу, верит всему подряд. [nu vot, a-pyat' on pi-ri-pi-çu-ji-vat'-sya na kaj-dam şa-gu, ve-rit' vsi-mu pat-ryat]
- İşte yine, her adımda kandırılıyor, her şeye inanıyor.
2. Örnek Cümle:- Не перепичуживайся на эти дешёвые трюки. [ni pi-ri-pi-çu-ji-vay-sya na e-ti di-şo-vı-i trü-ki]
- Bu ucuz numaralara kanma.
- Hata yapmak, yanılgıya düşmek (Özellikle bir aldatmaca sonucu): Bir durum hakkında yanlış bir izlenime kapılmak veya bir hilenin sonucu olarak hatalı bir yargıya varmak.
1. Örnek Cümle:- Я чувствую, что мы перепичуживаемся с этим проектом. [ya çuv-stvu-yu, şto mı pi-ri-pi-çu-ji-vam-sya s e-tim pra-yek-tam]
- Bu projeyle yanılgıya düştüğümüzü hissediyorum.
- Aldatılmak
- Yanılgıya düşmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Перепичуживаться
Latin Transkripsiyonu: Perepiçujivat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [pi-ri-pi-çu-ji-vat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
«Перепичуживаться» kelimesi, argo ve jargonda kullanılan, aldatılmak veya kandırılmak anlamına gelen bir fiildir. Kelimenin kökeni, Rusçada küçük kuş, serçe veya bazen çocuksu, saf bir kişiyi ifade etmek için kullanılan «пичуга» [pi-çu-ga] ismine dayanmaktadır. Bu isim, genellikle kolayca kandırılabilecek, saf veya tecrübesiz bir varlığı simgeler. Kelimenin başına gelen «пере-» [pi-ri] ön eki, bir eylemin aşırı, tekrarlanan veya kapsamlı bir şekilde gerçekleştiğini ifade eder. Fiilin sonundaki «-иваться» [-i-vat'-sya] ise, eylemin özne tarafından pasif veya reflektif bir şekilde deneyimlendiğini, yani kişinin bir durumun mağduru olduğunu veya eylemin kişiye döndüğünü gösteren yaygın bir Rusça son ektir. Bu bağlamda, «перепичуживаться» kelimesi, "kolayca veya tekrarlanan bir şekilde kandırılmak, safça aldatılmak" gibi bir anlam taşır. Küçük bir kuşun tuzağa düşmesi gibi, kişinin de saflığı veya dikkatsizliği yüzünden aldatılması iması taşır. Kelimenin etimolojik kökeni, aldatılma durumunun genellikle kişinin kendi naifliği veya başkalarına olan aşırı güveniyle ilişkili olduğunu vurgular.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Перепичуживаться» kelimesi, Rusça argo ve sokak dilinde kendine yer edinmiş, resmi olmayan, samimi ve çoğu zaman alaycı bir ifade olarak kullanılır. Standart dildeki «обманываться» [ab-ma-nı-vat'-sya] (aldatılmak, yanıltılmak) fiiline kıyasla, bu kelime, aldatılma durumuna daha çok bir aptallık, saflık veya gaflet sonucu düşme iması katar. Kelime, özellikle kişinin başkalarının kurnazlığına veya dalaverelerine karşı savunmasız kaldığı durumları anlatmak için kullanılır. Sovyet döneminde ve sonrasında gelişen şehir jargonu ve gençlik argosunda sıkça rastlanan bu tür kelimeler, otoriteye ve standart dil normlarına karşı bir tür dilsel isyanı da temsil edebilir. Kelimenin mizahi veya iğneleyici tonu, kişinin kendi hatası sonucu düştüğü komik veya utanç verici durumları betimlemede etkili olmuştur. Örneğin, dolandırıcılık mağduru olan veya basit bir oyuna gelen bir kişi için kullanılabilir. Toplumsal bağlamda, bu kelime, uyanık olma ve kandırılmama kültürünün bir yansıması olarak da görülebilir; zira Rusça argoda, başkalarını kandırmak («кидать» [ki-dat'] – kazık atmak) yaygınken, kandırılan taraf olmak çoğu zaman alay konusudur. Mokienko ve Nikitina gibi dilbilimciler, Rus jargonu içindeki bu tür renkli fiillerin, konuşmacıların duygusal durumlarını ve duruma yönelik küçümseyici veya esprili yaklaşımlarını yansıttığını belirtirler.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.