Перемандяхаться
(Peremandyahatsya)- Bir şekilde, zor da olsa idare etmek/geçinmek: Zorlu koşullar altında, eldeki imkanlarla veya güçlükle yaşamını sürdürmek, bir durumun üstesinden gelmek.
1. Örnek Cümle:- Ну что, как-нибудь перемандяхаемся с этими деньгами. [nu şto, kak-ni-but' pi-ri-man-dya-ha-yim-sya s e-ti-mi dyen'-ga-mi.]
- Ne yapalım, bu parayla bir şekilde idare ederiz.
2. Örnek Cümle:- Да ладно, и не из таких передряг перемандяхивались. [da lad-na, i ni iz ta-kih pi-rid-rya-g pi-ri-man-dya-hi-va-lis'.]
- Hadi canım, bundan daha kötü durumlardan bile bir şekilde kurtulduk.
- Bir işi zar zor tamamlamak/sonuçlandırmak: Bir görevi veya projeyi büyük zorluklara rağmen, ucu ucuna bitirmek.
1. Örnek Cümle:- Еле-еле перемандяхались с этим отчётом к сроку. [ye-li-ye-li pi-ri-man-dya-ha-lis' s e-tim at-ço-tam k sro-ku.]
- Bu raporu son teslim tarihine zar zor yetiştirdik.
- Bir şekilde idare etmek / Kıt kanaat geçinmek / Zorlukla başarmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Перемандяхаться
Latin Transkripsiyonu: Peremandyahatsya
Okunuşu ve Vurgu: [pi-ri-man-dya-hat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
«Перемандяхаться» fiili, Rusça kaba argoda kadın cinsel organını ifade eden «манда» [man-da] kelimesinden türemiştir. Bu kelime, daha yaygın olan «пизда» [piz-da] gibi, Slav dillerinin kaba ve küfürlü terminolojisinin temelini oluşturan, güçlü ve ilkel bir köken taşır. Fiil, «манда» köküne «пере-» [pi-ri] ön ekinin ve dönüşlü fiil eki «-ся» [sya] ile fiil eki «-хать» [hat'] eklenmesiyle oluşmuştur. «Пере-» ön eki, Rusçada bir şeyin üzerinden geçmek, bir şeyi yeniden yapmak, bir durumdan diğerine geçmek, bir şeyi başarmak veya zorlukla halletmek gibi anlamlar katabilir. Dolayısıyla, kelimenin literal yapısı, kaba bir ifadeyle 'bir şeyin üstesinden gelmek' veya 'bir şekilde zorlukla başarmak' anlamını ima eder. Bu fiilin etimolojik kökeni, Plutser-Sarno (2005) gibi Rusça ağır küfür sözlüklerinde yer alan «манда» kökenli diğer pek çok kelimeyle benzer bir yapıya sahiptir ve kelimenin genel olarak zorluklar karşısında gösterilen kaba bir dayanıklılığı ifade ettiğini gösterir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Перемандяхаться» kelimesi, Rus argosunda "bir şekilde idare etmek", "zar zor geçinmek" veya "zorlukla başarmak" anlamlarına gelir. Bu ifade, özellikle hayatın zorlu koşulları altında, kıtlık, yoksulluk veya büyük zorluklarla karşı karşıya kalındığında, bir durumun üstesinden gelmek için gösterilen çabayı kaba ve umursamaz bir tonla anlatır. Kelimenin taşıdığı bu kaba ton, Rus toplumunun belirli kesimlerinde, özellikle de zorlu sosyoekonomik dönemlerde (örneğin Sovyet sonrası geçiş dönemi) ortaya çıkan bir dayanıklılık ve alaycılık biçimini yansıtır. Levin (1986) ve Zemskaya (1996) gibi dilbilimciler, Rus dilindeki müstehcen ifadelerin pragmatik analizlerini ve 20. yüzyılın sonundaki dilsel değişimleri incelemişlerdir. Bu tür kelimeler, resmi dilin kısıtlamalarına karşı bir protesto, bireyin zorluklar karşısındaki direncini ifade etme veya umutsuz bir durumu kabullenme biçimi olarak ortaya çıkabilir. Kullanımı, konuşanın durumu kabullendiğini ancak bunu küçümseyici veya bıkkın bir tavırla yaptığını gösterir. Halk dilinde ve sokak argosunda yaygın olan bu tür fiiller, resmi dilin yetersiz kaldığı durumları ifade etmede güçlü bir araç haline gelmiştir. Bu kelime, herhangi bir durumu 'bir şekilde' çözme veya 'bir şekilde' dayanma güdüsünü, kaba bir ifadeyle vurgular.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).
